حسن سيد اشرفى

22

نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى )

ملازمه در ضمن مسائلى به نحوى كه بيانش خواهد آمد منعقد كرديم . بحث در اين مقصد در رابطه با تشخيص صغريات و مصاديق حجّيّت عقل است كه حجّيّتش در مقصد سوّم ( مباحث حجّت ) خواهد آمد . « 1 » امّا قبل از تشخيص اين مصاديق و صغريات بايد دو امر را كه در رابطه با احكام عقليّه بوده به عنوان مقدّمه بحث كرد تا در رسيدن به مقصود از آن كمك بگيريم و آن دو امر عبارتند از : 1 - اقسام دليل عقلى 2 - چرا اين مباحث را ملازمات عقليّه ناميده‌اند ؟ 7 - دليل عقلى چند قسم مىباشد ؟ ( 1 - اقسام الدّليل العقلىّ . . . و غير مستقلّات ) ج : مىفرمايد : دليل عقلى يا اسبابى كه عقل با آن حكم مىكند و با اين عقل نيز حكم شرعى ثابت مىگردد به دو قسم تقسيم مىشود . احكامى كه عقل ، مستقلّا به آنها حكم مىكند و احكامى كه عقل مستقلّا به آنها حكم نمىكند . و به تعبير ديگر بايد گفت ؛ احكام عقليّه بر دو قسم است : 1 - مستقلّات عقليّه 2 - غير مستقلّات عقليّه . « 2 » 8 - اين تعبيرات در لسان اصوليّون چگونه بوده و مقصودشان از اين تعبيرات چيست ؟ ( و هذه التّعبيرات كثيرا . . . من التّوضيح فنقول ) ج : مىفرمايد : تعبيرات مستقلّات و غير مستقلّات عقليّه بر لسان اصوليّون بسيار جارى مىشود و معنايى را اراده مىكنند كه به زودى توضيحش مىدهيم . هرچند گاهى اين تعبير يعنى مستقلّات عقليّه ( چيزى كه عقل مستقلّا به آن حكم مىكند ) را به كار

--> ( 1 ) - چنان كه گذشت ؛ آيا شارع نيز حكم به چنين ملازمه‌اى كه عقل داشته است مىكند يا نه ؟ بنابراين ، عقل بعد از حكم به ملازمه ، بايد حكم كند كه شارع نيز حكم به اين ملازمه دارد . بحث از ملازمه ، بحث از صغريات حكم عقل بوده كه در اين مقصد مىآيد و بحث از ادراك حكم عقل به اينكه شارع نيز چنين حكمى دارد و به عبارت ديگر ، بحث از حجّيّت عقل در مقصد سوّم خواهد آمد . ( 2 ) - وجه نامگذارى در ادامه مىآيد .