و بعضى ديگر تعريف كرده‌اند : منطوق : حكم براى مذكور يعنى موضوع مذكور و مفهوم : حكم براى غير مذكور يعنى موضوع غير مذكور مىباشد . « 1 » مصنف مىفرمايد : تمامى اين تعريفات ، خالى از اشكال و مناقشه كه ذكرشان طولانى بوده نيست . « 2 » ولى آنچه كه كار را آسان مىكند آن است كه اين تعريفات ، تعريفاتى لفظى بوده كه مقصود از اين تعريفات ، دقّت در تعريفات حقيقى و ماهوى نيست . خلاصه آنكه مقصود از اين تعريفات ، روشن بوده و جاى اشكال و مناقشه نيست . « 3 »

--> ( 1 ) - عضدى در « شرح بر مختصر ابن الحاجب 1 / 306 » و شوكانى در « ارشاد الفحول 178 » . ( 2 ) - تفصيل اين اقوال و نقد و ايرادهاى آن در « نهاية الدّراية 1 / 605 » و « نهاية الافكار 1 / 469 » آمده است . ( 3 ) - زيرا اين تعريفات ، تعريفهاى شرح الاسمى و به عبارت ديگر تعاريف لفظى مىباشند كه لفظى با لفظ ديگر توضيح داده مىشود و تعريف ماهوى كه در صدد تعيين جنس و فصل حقيقى ماهيت بوده نمىباشد تا اشكال شود اين تعريف ، جامع افراد يا مانع اغيار نيست .