حسن سيد اشرفى
43
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى )
( علم اصول ) براى استدلال بر اثبات احكام شرعيّه . پس فائدهء آن ( علم اصول ) در اين صورت ، كمك گرفتن بر استدلال براى احكام از ادلهء آن ( احكام ) است . نكات دستورى و توضيح واژگان فائدته : ضمير در « فائدته » به علم اصول برگشته و اين كلمه خبر براى « هذا » مبتداى محذوف مىباشد . يعلم انّه ما من فعل من افعال الانسان الاختياريّة : ضمير در « يعلم » به « كلّ متشرّع » برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و كلمه « الاختياريّة » صفت براى « افعال » بوده كه اضافه به « الانسان » شده است . الّا و له حكم : ضمير در « له » به « فعل » برمىگردد . من وجوب او حرمة او نحوهما : كلمه « من » بيانيّه و بيان براى « حكم » بوده و ضمير در « نحوهما » به وجوب و حرمت برمىگردد . و يعلم ايضا انّ تلك الاحكام : ضمير در « يعلم » به « كلّ متشرّع » برگشته و مقصود از « تلك الاحكام » احكام خمسة بوده و اين كلمه ، اسم « انّ » و خبرش نيز « ليست » با اسم و خبرش بوده كه « انّ » با اسم و خبرش روى هم مفعول « يعلم » مىباشد . ليست كلّها معلومة الخ : ضمير در « كلّها » به « تلك الاحكام » برگشته و كلمه « كلّها » اسم براى « ليس » و « معلومة » خبر و روى هم خبر براى « انّ » مىباشد . بالعلم الضّروري : علمى كه نياز به استدلال ندارد . يعنى از بديهيّات باشد . بل يحتاج اكثرها لاثباتها : ضميرى در « اكثرها » و « لاثباتها » به تلك الاحكام برمىگردد .