صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )
92
فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )
( 1445 ) الرَّبَّانِى : خداشناس . ( 1446 ) هَتَفَ بِكُمْ : بر شما فرياد زد . ( 1447 ) الرَّائِد : كسى كه در پيشاپيش كاروان جهت شناسايى راهها و محلهاى مناسب حركت مىكند . ( 1448 ) قَرْفُ الصَّمْغَة : كندن پوست درخت براى گرفتن صمغ . ( 1449 ) الْفَنِيق : شتر نر . ( 1450 ) كُظُوم : خوددارى . ( 1451 ) كَانَ الْوَلَدُ غَيْظاً : فرزند ( بر پدر خود ) خشمگين شد . ( 1452 ) الْقَيْظ : گرماى شديد ، منظور عدم فائده بارانست . ( 1453 ) تَغِيضُ : فرو مىرود ، « غاضَ الماء » : آب در زمين فرو رفت . خطبهء 109 ص 108 ف ( 1454 ) لَا يُفْلِتُكَ : از حيطهء قدرتت بيرون نمىرود . ( 1455 ) الْمَهِين : حقير ، ناچيز ، مقصود نطفه است . ( 1456 ) الْمَنُون : دهر ، روزگار . ( 1456 ) رَيْبُ المَنُونِ : حوادث و سختيهاى روزگار . ( 1457 ) زَرَوْا عَلَى انْفُسِهِمْ : بر خويشتن عيب گرفتند ، خود را سرزنش و ملامت كردند . ( 1458 ) حُسْنِ بَلَائِك : نعمتهايت ، گاهى بلا نعمت است و گاهى نقمت ، چنانچه نعمت باشد با كلمه « حسن » آورده مىشود . بنابر اين منظور از « حسن بلائك » در اينجا نعمتهاى خداوند است . ( 1459 ) المَاْدُبَة : غذايى كه براى مهمانى يا عروسى تهيه مىكنند ، مقصود در اينجا نعمتهاى بهشت است . ( 1460 ) اعْشَى : كور كرد . ( 1461 ) عَلَى الْغِرَّة : ناگهانى ، غفلة ، غافلگيرانه . ( 1462 ) وُلُوجِ : نفوذ ، دخول . ( 1463 ) اغْمَضَ : چشمها را بست و بين حلال و حرام تفاوتى قائل نشد . ( 1464 ) تَبِعَات : پيامدها ، يعنى آنچه كه مردم از حقوق ضايع شده خود درخواست مىكنند و آنچه را كه خدا از ناديده گرفتن حدود شرعى مورد سؤال قرار مىدهد . ( 1465 ) الْمَهْنَأ : ثروت بدون مشقت . ( 1466 ) الْعِبء : بار ، سنگينى .