صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )
88
فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )
خطبهء 102 ص 101 ف . ( 1353 ) نِقَاش الْحِسَابِ : حسابرسى دقيق و كامل . ( 1354 ) الْجَمَهُمُ الْعَرَقُ : عرق مانند لجام دهانشان را فرا گرفت . ( 1355 ) رَجَفَتْ بِهِمُ الارْضُ : لرزش زمين آنها را لرزاند و تكان داد . ( 1356 ) قِطَعُ اللّيْلِ : جمع « قطع » ، تاريكىهاى شب . ( 1357 ) مَزْمُومَةً مَرْحُولَةً : با تمام آلات و ادوات ، يعنى مانند شترى كه بر آن زمام و جهاز نهادهاند و مهياى سوار شدن است . ( 1358 ) يَحْفِزُهَا : تحريكش مىكند ، سوقش مىدهد . ( 1359 ) يَجْهَدُهَا : بيش از طاقتش بر او تحميل مىكند . ( 1360 ) الْكَلَبْ : شر و اذيت . ( 1361 ) السَّلَب : ربوده شده ، آنچه كه قاتل در جنگ از مقتول بر مىدارد ، مانند لباس و غيره . ( 1362 ) الرَّهَج : غبار . ( 1363 ) الْحَسّ : داد و فرياد ، صداهاى مختلط ، هياهو . ( 1364 ) الْجُوعُ الاغْبَرِ : گرسنگى شديد ، كنايه از خشكسالى و قحطى شديد است . خطبهء 103 ص 102 ف ( 1365 ) الصَّادِفِينَ : اعراض كنندگان . ( 1366 ) الثَّاوِى : مقيم . ( 1367 ) الْمُتْرَف : فرد عياش و رها شدهاى كه بىپروا هر كارى را مىكند و هيچ چيز جلودارش نيست . ( 1368 ) مَشُوب : مخلوط . ( 1369 ) الْجَلَد : صلابت و قوت . ( 1370 ) الْوَهن : ضعف . ( 1371 ) الْحَرْث : كشت ، در اينجا مقصود هر كارى است كه جهت كسب فايدهاى انجام مىشود . ( 1372 ) وَنَى فِيهِ : در آن سستى كرد . ( 1373 ) نُوَمَة : گمنام ، بىنام و نشان . ( 1374 ) السُّرَى : حركت در شب . ( 1375 ) الْمَسَايِيح : جمع « مسياح » ، كسانى كه بين مردم فساد و نمامى ميكنند . ( 1376 ) الْمَذَايِيع : جمع « مذياع » ، كسانى كه اگر بدى و زشتى ديگران را بشنوند فاش مىكنند و اشاعه مىدهند . ( 1377 ) الْبُذُر : جمع « بذور » ، كسانى كه بسيار