صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )

102

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )

( 1696 ) الصَّمد : قصد . خطبهء 128 . ( 1697 ) الْمَلَاحِم : جمع « ملحمة » ، واقعه‌هاى عظيم و مهم . ( 1698 ) لَجَبٌ : فرياد ، صيحه . ( 1699 ) قَعْقَعَة : صدايى كه از بهم خوردن لجام با دندانهاى اسب ايجاد مىشود . ( 1699 ) لُجُم : جمع لجام . ( 1700 ) الْحَمْحَمَة : شيهه اسب يا قاطر . ( 1701 ) سِكَك : جمع « سكّة » ، راههاى هموار و صاف . ( 1702 ) اجْنِحَة الدُّور : روزنه و دريچهء خانه‌ها ، سر درهايى كه به صورت سقفهايى كوچك بر بالاى درب خانه‌ها مىسازند . ( 1703 ) الْخَرَاطِيم : خرطومها ، مقصود ناودانهاى خانه است . ( 1704 ) الْمَجَانُّ الْمُطَرَّقَة : سپرهايى كه پوستى را به اندازه آنها بريده و بر آنها چسبانده باشند . ( 1705 ) السَرَق : جمع « سرقة » ، قطعه‌هايى از حرير سفيد . ( 1706 ) يَعْتَقِبُونَ : نگه مىدارند ، حبس مىكنند . ( 1706 ) الْخَيلُ الْعِتَاق : اسبهاى خوب و نجيب . ( 1707 ) اسْتِحْرَارُ الْقَتْل : كشتار زياد . ( 1708 ) تَضْطَمُّ : شامل مىشود ، در بر مىگيرد . ( 1708 ) الْجَوَانِح : جمع « جانحة » ، استخوانهاى پهلو نزديك سينه . خطبهء 129 . ( 1709 ) اثْوِيَاء : جمع « ثوىّ » ، ميهمانان . ( 1710 ) الدَائِب : بسيار كوشا ، كسى كه مدام مشغول كارى است . ( 1711 ) الْكَادِح : زحمتكش ، تلاشگر ، مقصود كسى است كه تنها در جهت آمال دنيوى تلاش مىكند . ( 1712 ) امْكَنَتْ : آسان و سهل شد . ( 1713 ) الْحُثَالَة : افراد پست و فرومايه ، هر چيز حقير و پست . خطبهء 130 . ( 1714 ) الرَبَذَة : محلى در نزديكى مدينه كه ابوذر به دستور عثمان به آنجا تبعيد شد و در همان جا در گذشت ، قبر وى در آنجا قرار دارد . ( 1715 ) لَوْ قَرَضْتَ مِنْهَا : اگر از آن سهمى براى خود برمىداشتى .