هاشم حسيني تهرانى

85

علوم العربية

به جهت مفعوليّت هيچ‌يك نيست ، گرچه در واقع مفعول يكديگر باشند و از اين جهت مشتركين همه به صورت فاعل آورده ميشوند ، مانند : " وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ : و اگر خدا ميخواست اقتتال نميكردند كسانى كه پس از پيغمبران بودند - بقره - 2 - 253 " " اقتتال : اختلاف و جنگيدن است " . " اللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ : خدا حكم مىكند ميان شما روز قيامت در آنچه اختلاف كرديد در آن - حج 22 - 69 " اختلاف ميان افراد آن است كه در يك موضوع هركس عقيدة و نظرى داشته باشد و البتّه يكى از آنها حقّ و باقى باطل است زيرا حقّ در يك موضوع متعدّد نميشود . " اجتورنا : همسايگان شديم " اين فعل از " جار " مشتق است و آن به معنى همسايه است ، و اشتراك آنان در سكونت يك مكان است ، مانند خانه و محلّة و ديه و شهر . ( 3 - تعدية ) و معنى آن در باب افعال گذشت ، مانند : " ما اقتعدك عن امرك ؟ : چه چيز بنشانيد تو را از كارت " ثلاثى مجردش " قعد : نشست " متعدى نيست . ( 4 - اتّخاذ ) اتخاذ : گرفتن است ، يعنى باب افتعال دلالت مىكند برگرفتن فاعل چيزى را كه فعل از آن مشتق شده ، و اين معنى مشابه معنى سيزدهم است در باب افعال ، مانند :