هاشم حسيني تهرانى
67
علوم العربية
" جلّدت الكتاب : كتاب را جلد كردم . ( 7 - ضدّ افعال ) بسيارى از مادهها و مصدرها در باب تفعيل بر ضد باب افعال استعمال مىشود ، مانند : " افراط : زياد روىكردن ، تفريط : كوتاهىكردن " و " امراض : كسى را مريضكردن ، تمريض : مريض را پرستارىكردن " و " اقذاء : قذى در چشم انداختن ، تقذية : قذى از چشم برطرفكردن " قذى : خاشاك است . ( 3 ) ( باب مفاعلة ) ماضى اين باب بر وزن " فاعل " مىباشد ، ثلاثى مجرد كه به اين باب آورده شود الفى ميان فاء الفعل و عين الفعل زياد مىشود و عين الفعل مفتوح ميگردد اگر مفتوح نباشد ، و علامات چهارده صيغه چنان است كه گفته شد . مضارع اين باب بر وزن " يفاعل " است ، حرف مضارع را بر سر ماضى ميآورند ، و عين الفعل را مكسور مينمايند ، و علامات همچنان است . چهارده صيغه امر تابع مضارع است ، چنانچه در آن دو باب گفته شد . اين باب سه مصدر دارد " مفاعلة و فعال و فيعال " . امثله ماضى : " قاتل ، قاتلا ، قاتلوا ، قاتلت ، قاتلتا ،