هاشم حسيني تهرانى

68

علوم العربية

قاتلن ، قاتلت ، قاتلتما ، قاتلتم ، قاتلت ، قاتلتنّ ، قاتلت قاتلنا ، مقاتلة و قتالا و قيتالا : جنگ‌كردن " ثلاثى مجردش " قتل ، يقتل ، قتلا : كشتن " . امثله مضارع : " يخالط ، يخالطان ، يخالطون ، تخالط ، تخالطان ، يخالطن ، تخالط ، تخالطان ، تخالطون ، تخالطين ، تخالطان ، تخالطن ، اخالط ، نخالط ، مخالطة و خلاطا : آميزش كردن " ثلاثى مجردش " خلط ، يخلط ، خلطا : آميختن " امثله امر : " ليرابط ، ليرابطا ، ليرابطوا ، لترابط ، لترابطا ، ليرابطن ، رابط ، رابطا ، رابطوا ، رابطى ، رابطا ، رابطن ، لارابط ، لنرابط ، مرابطة و رباطا : بهم پيوستن و مواظبت‌كردن " ثلاثى مجردش " ربط يربط ، ربطا : بستن " است . ( معانى باب مفاعلة ) باب مفاعله غالبا براى بيان نسبت متقابل است ميان دوطرف كه هريك در برابر ديگرى فاعل فعلى باشد ، و آن چند قسم است : 1 - نسبت ميان دو طرف كه هريك درباره ديگرى كند مانند آنچه ديگرى درباره آن مىكند ، پس هريك از دو طرف نسبت به ديگرى هم فاعل و هم مفعول است ، و در كلام يكى را به صورت فاعل و ديگرى را به صورت مفعول ميآورند ، و بهتر است كه ابتداء كننده را به صورت فاعل آورند : مانند . " قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ : مقاتله كنيد در راه خدا كسانى را كه مقاتله ميكنند شما را - بقره - 2 - 190 " مقاتله از قتل