هاشم حسيني تهرانى

61

علوم العربية

و گوسفند و شتر است . " اقبرت زيدا : براى زيد قبر قرار دادم " قبر : گور است ، در قرآن فرموده : " ثُمَّ أَماتَهُ فَأَقْبَرَهُ : سپس خدا او را ميرانيد پس برايش قبر قرار داد عبس - 80 - 21 " . اركبت ابنى : براى پسرم مركبى قرار دادم " و معنى ديگرى براى قراردادن در باب افعال هست ، و آن‌چنان است كه فعل دو مفعول دارد ، و مفعول دوم به ماده فعل متّصف ميگردد و براى مفعول اول قرار داده مىشود ، مانند . " اشفاك اللّه عسلا : خدا عسل را براى تو شفاء قرار دهد " " اسقيتك اهابا : اهابى را براى تو سقاء قرار دادم " اهاب : پوست حيوان است ، سقاء : مشك است كه در آن آب و شير و غير آن ميريزند . ( 15 - امتناع ) امتناع : نشدن است ، و مقصود در اينجا نشدن فعل است براى فاعل ، و اين نيز غير متعدى است ، مانند " اشفى العليل . بيمار شفاء داده نشد " ( 16 - اعانة ) اعانه : كمك‌كردن است ، و در اين باب كمك‌كردن فاعل است مفعول را در ماده فعل ، و اين معنى متعدى است در باب افعال ، مانند : " اعكمت زيدا : كمك كردم زيد را در عكم " عكم : بسته بندى