هاشم حسيني تهرانى
62
علوم العربية
و عدل بندىكردن متاع است " . " احلبتك : كمك كردم تو را در حلب " حلب : دوشيدن است . " احملت اخى : كمك كردم برادرم را در حمل " حمل : باركردن است . " ابغيت ابى : كمك كردم پدرم را در بغية " بغية : جستجو كردن است . ( 17 - ضدّ ثلاثى مجرّد ) يعنى : مادهاى در ثلاثى مجرد به يك معنى است ، و به باب افعال كه برده مىشود ضد آن معنى است ، مانند : " نشطت الحبل : گره كردم ريسمان را گرهى آسان " " انشطت الحبل : باز كردم ريسمان را " " ترب زيد : خاك نشين شد زيد " يعنى : تهى دست شد . " اترب زيد : مال در دستش چو خاك آمد " يعنى : ثروتمند شد . " خفيت امرى : كارم را آشكار كردم " " اخفيت امرى : كارم را پنهان كردم " ( 2 ) ( باب تفعيل ) ماضى اين باب بر وزن " فعّل " مىباشد ، ثلاثى مجرد هرچه باشد به اين باب كه آورده شود عين الفعل مشدد ، و مفتوح ميگردد اگر مفتوح نباشد ، و علاماتى كه به چهارده صيغهاش ملحق مىشود