حالات ، لفظ بر كدام يك حمل مىشود ؟ براى توضيح بحث مىگوئيم : اگر امر دائر است بين اينكه از لفظ معناى حقيقى اراده‌شده و يا معناى مجازى وظيفه چيست ؟ و هكذا اگر امر دائر است بين اينكه از لفظ معناى حقيقى معلوم اراده شده و بين اشتراك لفظى به اينكه احتمال وضع لفظ براى معناى ديگرى داده مىشود و احتمال مىرود كه در اينجا از لفظ همان معناى ديگرى اراده شده باشد و هكذا اگر امر دائر است بين اينكه از لفظ معناى حقيقى اراده‌شده و بين تخصيص و هكذا اگر امر دائر است بين اينكه از لفظ معناى حقيقى اراده‌شده و بين نقل به اينكه احتمال نقل لفظ از معناى حقيقى ( الذى نعلمه بالتفصيل ) به معناى ديگرى داده مىشود و احتمال مىرود كه در اينجا از لفظ همان معناى ديگر اراده شده باشد و هكذا اگر امر دائر است بين اينكه از لفظ معناى حقيقى اراده‌شده و بين تقدير . دو مثال : الف ) صيغه امر حقيقت در وجوب و مجاز در ندب است . صيغه امرى از متكلم صادرشده نمىدانيم مراد از آن وجوب است يا ندب . ( دوران بين معناى حقيقى و مجازى ) . ب ) طاب زيد از متكلم صادرشده نمىدانيم مراد خود زيد است يعنى خود زيد پاك شد و يا مراد لباس زيد است كه پاك شد به اينكه لباس مقدر باشد . ( دوران بين معناى حقيقى و تقدير ) . « 1 » جواب : لفظ بر معناى حقيقى حمل مىشود به‌خاطر يك سلسله اصول ( اصالة الحقيقة ، اصالة عدم الاشتراك ، اصالة العموم ، اصالة عدم نقل ، اصالة عدم الاضمار ) كه بازگشت تمامى آنها على قول به اصالة الظهور است . مگر قرينه صارفه از معناى حقيقى وجود داشته باشد كه در اين صورت حمل بر معناى حقيقى نمىشود . بحث دوم : « 2 » اگر امر بين اين حالات دائر شد ، لفظ بر كدام يك از اين حالات

--> ( 1 ) - عناية الاصول ، ج 1 ، ص 49 . ( 2 ) - در بحث اول ، شك در مراد و در بحث دوم ، شك در كيفيت اراده است .