قادر حيدرى فسايى

10

شرح مضموني كفاية الأصول ( فارسى )

قوله : و بعد . فهرست اجمالى كتاب : در كتاب كفايه ، يك مقدمه و هشت مقصد و يك خاتمه وجود دارد . پس كتاب كفايه از سه قسمت تشكيل شده است : 1 ) مقدمه : مقدمه دربارهء سيزده امر است . 2 ) هشت مقصد : مقصد اوامر ، مقصد نواهى ، مقصد مفاهيم ، مقصد عامّ و خاصّ ، مقصد مطلق و مقيّد و مجمل و مبيّن ، مقصد امارات ، مقصد اصول عمليّه ، مقصد تعارض ادلّه . 3 ) خاتمه : خاتمه دربارهء اجتهاد و تقليد است . قوله : امّا المقدّمة . [ امر اوّل : ] اجزاء ثلاثهء علوم : براى روشن شدن اين قسمت از عبارت ، ابتداء پنج نكته به‌عنوان مقدمه ذكر مىشود . نكته 1 : عرض دو اصطلاح دارد . « 1 » الف ) اصطلاح فلسفى : در فلسفه ، عرض در مقابل جوهر است . جوهر ماهيتى است كه اذا وجدت فى الخارج ، وجدت لا فى الموضوع مثل انسان . عرض ماهيتى است كه اذا وجدت فى الخارج ، وجدت فى الموضوع مثل سواد . « 2 » ب ) اصطلاح منطقى : در منطق ، عرض ( و به تعبير بهتر عرضى ) در مقابل ذاتى است . ذاتى به آن كلى گفته مىشود كه اولا خارج از حقيقت و ماهيت موضوع نيست اعم از آنكه خود ماهيت موضوع و يا جزء ماهيت موضوع باشد . ثانيا قابل حمل بر موضوع است . عرض به آن كلى گفته مىشود كه اولا خارج از حقيقت و ماهيت

--> ( 1 ) - نهاية الاصول ، ج 1 ، ص 7 . ( 2 ) - نهاية الحكمة ، ص 90 .