الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : عبدالله اصغرى )

41

أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى )

فتفكّر . ( و لا يطلق عليه الحجّة ( ق صفحه 4 سطر 16 ج صفحه 7 سطر 2 ) بر ظنّ موضوعى صفتى كلمه حجة اطلاق نمىشود چه آنكه ظنّ موضوعى صفتى اثبات‌گر حكم نمىباشد و حد وسط واقع نخواهد شد . ( فلا بدّ من ملاحظة دليل ذلك ( ق صفحه 4 سطر 16 ج صفحه 7 سطر 2 ) يعنى در مورد قائم شدن سائر طرق شرعيه مقام ظنّ موضوعى بايد سراغ آن دليلى برويم كه ظنّ را موضوع قرار داده است اگر آن دليل ظن را بعنوان طريقيّت موضوع قرار داده ، سائر طرق شرعى مىتوانند قائم مقام آن بشوند و اگر بعنوان صفت ، موضوع قرار داده سائر طرق شرعى نمىتوانند قائم مقام آن بشوند . ( و لكنّ الغالب فيه الاوّل ( ق صفحه 4 سطر 17 ج صفحه 7 سطر 3 ) يعنى غالبا در احكام شرعى ، ظن بعنوان طريقيّت در موضوع ، اعتبار شده است نه بعنوان صفتيّت . [ و ينبغى التنبيه على امور ] قوله و ينبغى التّنبيه على امور ( ق صفحه 4 سطر 17 ج صفحه 8 سطر 1 ) ( شرح ) [ تنبيه اول : آيا تجرّى چه حكمى دارد و متجرّى مستحق مذمت و عقاب مىباشد يا خير ؟ ] مرحوم شيخ در رابطه با مسئله قطع 4 تنبيه را متذكّر مىشود . تنبيه اوّل : آيا تجرّى چه حكمى دارد و متجرّى مستحق مذمت و عقاب مىباشد يا خير ؟ قبلا بيان گرديد كه قطع طريقى صددرصد واقع را نشان مىدهد و ازاين‌رو قاطع بمحض اينكه نسبت به خمريّت فلان مائع مثلا يقين حاصل نمايد از لحاظ عمل كردن به يقينش ، هيچ‌گونه معطّلى و حالت منتظره‌اى جز اينكه حكم متعلق قطع را از ادلّه آن ، بدست بياورد ، ندارد يعنى با حصول قطع ، صغرى قياس يقينى و وجدانى مىشود ( هذا خمر ) و كبراى قياس از ادلّه شرعيه ، استفاده شده و بديهى و قطعى مىباشد ( كلّ خمر حرام ) و به نتيجه قطعى