غير متعلق خود قرار داده شده مثلا شارع فرموده : اذا ظننت به خمريّت هذا المائع فيجب عليك التّصدّق . ظن بعنوان صفت در موضوع حكم غير متعلق خود كه وجوب صدقه است اعتبار شده و با قرائن خارجى ثابت شده كه اعتبار ظن در موضوع ، بعنوان صفتيّت مىباشد . در دو قسم چهارم و پنجم بر خلاف قسم اول و دوم و سوم ، سائر طرق شرعى نمىتواند قائم مقام ظن بشود . دقت و تأمل كافى در اقسام پنجگانه ظن و مثالهاى ذكر شده باعث مىشود كه عبارت كتاب كالعهن المنفوش ( پنبه زده شده ) سهل و آسان و واضح و روشن بشود . ( توضيح عبارت ) قيام الامارات الشّرعيّة و الاصول ( ق صفحه 4 سطر 1 ج صفحه 6 سطر 6 ) در اين عبارت كلمه « بعض » در جمله « و الاصول العملية » بايد اضافه شود چه آنكه مطلق اصول عمليه نمىتوانند قائم مقام قطع بشوند و تنها قيام اصل استصحاب كه اصل محرز است ، مقام قطع ، تجويز شده است . اصل محرز آنست كه مؤدى خود را نازل منزله واقع قرار مىدهد و مسئله تنزيل و احراز واقع تنها در مورد استصحاب تحقق دارد و در مورد برائت و احتياط و تخيير ، از تنزيل و احراز واقع خبرى نخواهد بود . و من هذا الباب عدم جواز اداء الشّهادة . . . ق صفحه 4 سطر 3 ج صفحه 6 سطر 14 يعنى از باب اعتبار و اخذ صفت قطع را بعنوان صفتيّت . ثمّ انّ هذا الّذى ذكرنا من كون القطع ( ق صفحه 4 سطر 11 ج صفحه 6 سطر 21 ) لازم بتذكر است كه مرحوم شيخ در صفحه قبل براى قطع سه قسم بيان فرمود 1 - قطع طريقى محض 2 - قطع موضوعى طريقى 3 - قطع موضوعى صفتى و براى ظن ( همان‌طورىكه ما بيان كرديم ) پنج قسم بيان فرموده است