شرعى ، تصوّر حالات ثلاثه ( امّا ان يحصل له القطع او الظّنّ او الشّكّ ) غيرممكن خواهد بود . 4 - مرحوم شيخ حصول حالات ثلاثه را ، به « مكلّف » اختصاص داده است درحالىكه براى غير مكلّف و بچّه نابالغ و مميّز ، ايضا حالات ثلاثه شكّ و ظنّ و يقين نسبت به حكم شرعى ، حاصل مىشود . و ثانيا حصول حالات ثلاثه را براى مكلّف ، اختصاص به « حكم شرعى » داده است درحالىكه نسبت به موضوعات خارجى و اشياء غير از حكم شرعى ، ايضا براى مكلّف حالات ثلاثه ، حاصل مىگردد ؟ انگيزه و سرّ هر دو خصوصيّت مزبور ، ترتّب آثار و احكامى است كه در آينده بررسى مىشود كه در مورد غير مكلف و غير حكم شرعى ، بر حالات ثلاثه ، احكام و آثار مورد نظر ، مترتّب نمىشود . 5 - در سرتاسر مباحث علم اصول ، عناوين ثلاثه ( اصول ، امارات ، ادلّه ) موجود است و شخص بحث‌كننده با انها سروكار دارد و لذا آشنائى با انها لازم و ضرورى خواهد بود . دليل و اماره : اماره و دليل چيزى است كه كشف از واقع دارد و شارع مقدّس به همين لحاظ آن را داراى اعتبار نموده است اماره و دليل تنها فرق اعتبارى دارند كه اگر در باب احكام كلّى مطرح باشد « دليل » مىنامند مانند خبر واحد كه بر وجوب صلاة جمعه دلالت كرده است و اگر در باب موضوعات خارجى مطرح باشد « اماره » مىنامند مانند « بيّنه ( شهادت دو نفر شاهد عادل ) كه بر وقوع قتل و يا بر حياة و زنده بودن زيد مثلا قائم شده باشد . اصل عملى : اصل عملى چيزى است كه شارع مقدّس آن را در مقام تحيّر ، اعتبار نموده و كشف از واقع در آن لحاظ نشده باشد مانند : برائت و استصحاب و احتياط و تخيير . در نقطه مقابل اصلى عملى ، اصل لفظى قرار دارد مانند « اصالة الظّهور » و « اصالة العموم » و « اصالة الاطلاق » و و . . . كه جزء ادلّه ظنّى به حساب مىآيند .