الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم : شيروانى )

193

أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى )

9 . ظنّ خاص و ظنّ مطلق ظنّ خاص هر ظنّى است كه دليل قطعى بر حجيت خصوص آن قائم شده باشد . ظنّ مطلق هر ظنّى است كه دليل انسداد كبير حجيت آن را ثابت كرده باشد . بنابراين ظنّ مطلق در صورت انفتاح باب علم حجت نخواهد بود ، بر خلاف ظنّ خاص . 10 . مقدمات دليل انسداد دليل انسداد چهار مقدمه دارد : يكم . باب علم و علمى پس از عصر امامان معصوم ( ع ) ، در معظم ابواب فقه بسته است . دوم . مهمل نهادن امتثال احكام واقعى ، كه علم اجمالى به ثبوت آنها داريم ، جايز نيست . اين اهمال دو گونه فرض مىشود : 1 ) اينكه خود را مانند حيوانات بدون تكليف فرض كنيم ؛ 2 ) اينكه در هر مورد مشكوك الحرمة يا مشكوك الوجوب به اصالت برائت تمسك كنيم . سوم . براى مهمل نگذاردن امتثال احكام واقعى ، مكلف چاره‌اى ندارد جز آنكه يكى از اين راهها را طى كند : 1 ) تقليد كسى كه معتقد به انفتاح باب علم است ؛ 2 ) در هر مسأله‌اى احتياط كند ؛ 3 ) در هر مسئله به اصل عملى مناسب با آن رجوع كند ؛ 4 ) در هر مسأله‌اى كه ظن به حكم دارد برطبق ظنّ عمل كند ، و در ساير مسائل به اصل عملى مراجعه نمايد . اما سه راه نخست نادرست است ، زيرا فرض آن است كه به اعتقاد شخص ، باب