عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )

411

منازل السائرين ( فارسى )

سلوك تقويت مىشود . زيرا قبول رياضت و تحمل سختىها در انجام اوامر الهى با محبت رابطه مستقيم دارد . هرچه رياضت بيش باشد ، محبت الهى نيز بيشتر مىشود . الدرجة الثالثة : محبّة خاطفة تقطع العبارة ، و تدفع الاشاره ، و لا تنتهى بالنعوت . درجهء سوم محبتى است كه عقول محبين را محو مىكند ، چرا كه عقل تنها در حوزهء صور حضور دارد و مخلوق است . همانطور كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « أول ما خلق الله العقل » . و هيچ مخلوقى با نور خالق نمىماند ، زيرا مقام خالق منزّه از ثنويت است ، و در اين مقام ، فناى حدوث در قدم است . همچنين جلوهء محبت ، عبارت را قطع مىكند ، بديهى است وقتى محبت ، فهم و عقل محب را خطف مىكند ، عبارت را نيز از او مىگيرد . و به دنبال آن اشارت را نيز دفع مىكند و اوصاف محبّ به كلى در محبوب محو مىشود . و هذه المحبة هى قطب هذا الشأن ، و مادونها محابّ نادت عليها الألسن ، و ادغنها الخليقة ، و أوجبتها العقول . و بالاخره محبت درجهء سوم ، مدار و قطب اين مقام است و مأدون آن يعنى محبت درجهء اول و دوم به اغراض و شهوات آميخته است . و زبان‌ها بيشتر اين دو محبت را وصف مىكنند و خليقه يا خلائق ، ادّعاى اين دو درجه را مىكنند . عقول نيز اين دو درجه را تحسين مىكنند و حقوقى براى محبين قائلند . درحالىكه محبت درجهء سوم ، وصول به حضرت حق است و اهل وصول به آن ، اهل ادّعا نيستند . چون محو انوار محبت حق تعالى هستند و قلوبشان آويخته به ريسمان محبت الهى است . امام سجاد عليه السّلام در مناجات المحبين چه زيبا مىفرمايد : الهى ما را از كسانى قرار بده كه مشرب‌شان خوش‌دلى با تو و نالهء فراق است و روزگارش به ه و نالهء عاشقانه سپرى مىشود و پيشانى آنان در پيشگاه عظمت تو به خاك افتاده است و چشمانشان در عبادت تو همواره بيدار است ، اشكشان از خشيت تو چون سيل روانه است « و قلوبهم متعلقة بمحبتك » . و قلوبشان به ريسمان محبت تو آويخته است .