عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )

361

منازل السائرين ( فارسى )

وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ « 1 » . موسى گفت پروردگارا ، من و برادرم را بيامرز و در ظلّ رحمت خود داخل گردان و تو مهربان‌ترين مهربانانى . آن‌گاه كه الواح را افكند و سر برادر خود را گرفت و بر او عتاب كرد ، آن‌چنان كه بر آدم و نوح و داود و حضرت يونس عتاب كرد . در عتاب آدم عليه السّلام فرمود : أَ لَمْ أَنْهَكُما عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَ أَقُلْ لَكُما إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُما عَدُوٌّ مُبِينٌ قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا « 2 » . آيا من شما را از اين درخت منع نكردم و نگفتم كه شيطان دشمن آشكار شماست گفتند خدايا ما بر خويش ستم كرديم . در مورد نوح عليه السّلام فرمود : « 3 » يا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ . . . قالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْئَلَكَ ما لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ « 4 » . خطاب كرد كه اى نوح فرزند تو هرگز با تو اهليت ندارد عرض كرد بار الها من پناه مىبرم به تو كه ديگر چيزى كه نمىدانم از تو تقاضا نكنم . در مورد حضرت يونس عليه السّلام فرمود : فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَ هُوَ مُلِيمٌ . « 5 » او را در دريا افكندند و ماهى عظيمى او را بلعيد درحالىكه مستحق سرزنش بود . الدرجة الثالثة : اجتباء الحق تعالى عبده و استخلاصه اياه بخالصته ؛ كما ابتدأ موسى و قد خرج يقتبس نارا ، فاصطنعه لنفسه و أبقى منه رسما معارا . درجهء سوم مراد آن است كه حق تعالى بنده‌اش را برگزيند و او را از هر جهت وقف خود كند و با نفس خود او را خالص نمايد ، چنان كه در مورد موسى عليه السّلام به فضل و احسان خود عمل فرمود : آن‌گاه كه او رفت تا شعله‌اى از آتش برگيرد و خدا او را براى خود برگزيد و تنها از او قالبى عاريتى به جا گذاشت و اين اشاره به آيهء زير دارد : فَلَمَّا قَضى مُوسَى الْأَجَلَ وَ سارَ بِأَهْلِهِ آنَسَ مِنْ جانِبِ الطُّورِ . « 6 » آنگاه كه موسى عهد به پايان رسانيد و با اهل بيت رو به ديار خويش كرد آتشى از جانب طور ديد . نكتهء مهم در اين مقام ، در حقيقت « اجتباء » و « اصطفاء » است . يعنى خداى متعال اراده

--> ( 1 ) . اعراف / 151 . ( 2 ) . اعراف / 22 . ( 3 ) . هود / 46 . ( 4 ) . هود / 46 و 47 . ( 5 ) . صافات / 14 . ( 6 ) . قصص / 29 .