بلكه اخلاقى غيراسلامى و يا حداكثر اخلاقى التقاط ى خواهد بود . در مكتب‌هاى التقاطى اين طبيعى است كه طرفداران آن‌ها در اعتقادشان ، الهى و خداشناس باشند و در عمل و زندگى خود ، هيچ قيد و بندى نداشته باشند . ولى نظام اخلاقى اسلامى با جهان‌بينى خود ، ارتباطى ناگسستنى دارد و مفاهيم ارزشى مورد قبولش نيز از آن نشأت مىگيرد . وقتى مىگويد : چيزى خوب است رابطه‌اش را با مبدأ و معاد ملحوظ داشته است و حتى هنگامى كه از فلاح و رستگارى انسان نيز سخن به ميان مىرود ، رابطه‌اش با مبدأ ملحوظ است به اين معنا كه فلاح و فوز ، رحمت خداوند است كه به عنوان اجر و پاداش به شما اعطاء مىشود و توجه به سعادت و فوز و فلاح نيز نبايد جداى از توجه به خدا باشد . خداوند معمولا ، هنگامى كه از سرانام و پاداش خوبان و نيكوكاران سخن مىگويد با تعابير گوناگون و به شكل‌هاى ظريفى آن را به خود نسبت مىدهد نظير اين كه در آيات متعددى فرموده است : فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ . « 1 » اجر آنان فقط نزد پروردگارشان است . إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ . « 2 » پرهيزكاران در باغ‌ها و جويبارهايند ، در جايگاهى درست ، نزد پادشاهى مقتدر . گلى كه تربيت از دست باغبان نگرفت * اگر ز چشمه خورشيد سر زند ، خودروست « 3 » در بيان اهميت اخلاق حسن و ارزش صفات برجسته به نمونه‌هايى از آيات و روايات اشاره مىشود : خداوند در مقام تمجيد از وجود اقدس نبوى صلّى اللّه عليه و إله كه قطعا شريف‌تر و برتر از همهء ممكنات جهان هستى است ، به اخلاق ايشان اشاره فرموده ، مىگويد : إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ . « 4 » اى پيامبر تو بر اخلاقى بس عظيم هستى . و اين خلق و خوى پيغمبر عالىقدر صلّى اللّه عليه و إله كه عظمت آن مورد تصديق خداوند است چيزى نيست مگر همان اخلاقى كه آن را از قرآن فراگرفته بود ، كه گاه خداوند در قرآن نيز

--> ( 1 ) . بقره / 62 . ( 2 ) . قمر / 55 و 54 . ( 3 ) . از نگارنده . ( 4 ) . قلم / 4 .