عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
290
منازل السائرين ( فارسى )
به ايشان چنين خطاب مىفرمايد : فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ . . . « 1 » به دليل رحمتى از جانب خدا با مردم به نرمى رفتار كردى و اگر تو بدخوى و سنگدل بودى از اطراف تو پراكنده مىشدند . پس آنها را ببخش و برايشان طلب مغفرت نما و با آنها در امور مشورت نما . و نيز مىفرمايد : وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ . وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ . « 2 » هرگز خوبى و بدى يكسان نيستند ، دور كن بدى مردم را به آنچه بهتر است پس با چنين رفتارى آن كه بين تو و او دشمنى است همانند دوستى مهربان مىگردد و به چنين توانى نمىرسد مگر آنها كه صابر هستند و بهرهاى بزرگ يافتهاند . چنين انسانى با چنين خصوصياتى لياقت آن را مىيابد كه براى تماميت بخشيدن به مكارم اخلاق مبعوث شود . بعثت لا تمّم مكارم الاخلاق . « 3 » احمد بن عمران بغدادى مىگويد : حدثنا ابو الحسن قال حدثنا ابو الحسن قال حدثنا ابو الحسن قال حدثنا الحسن قال حدثنا الحسن عن الحسن عليه السلام : ان أحسن الحسن الخلق الحسن . براى ما روايت نمود ابو الحسن كه وى گفت براى ما روايت نمود ابو الحسن كه او گفت براى ما روايت نمود ابو الحسن كه او گفت روايت كرد ما را حسن كه او گفت روايت نمود ما را حسن ، كه او گفت روايت فرمود براى ما حسن عليه السّلام اين كه : نيكوترين نيكويىها ، خلقنيكو است . « 4 » چوب ضعيف را اگرش تربيت كنى * جايى رسد كه بوسهگه خسروان شود به حسنخلق و وفا كس به يار ما نرسد * تو را در اين سخن انكار كار ما نرسد اگر چه حسن فروشان به جلوه آمدهاند * كسى به حسن و ملاحت به يار ما نرسد « 5 »
--> ( 1 ) . آل عمران / 159 . ( 2 ) . فصّلت / 34 و 35 . ( 3 ) . بحار الانوار ، ج 67 ، ص 372 . ( 4 ) . تفسير مجمع البيان ، ج 9 ، ص 371 . ( 5 ) . حافظ .