به او برسد آن را از خود دفع مىكند و اگر شر و بدى به او برسد جزع و فزع سر مىدهد : إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً ، إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً . « 1 » همانا انسان آزمند آفريده شده است زمانى كه بدى به او رسد نالان و هنگامى كه خوبى رسد ممانعت‌كننده است . « و لا يقف عندها همّة » كسى كه صاحب همت است هميشه از خدا همت مىخواهد . امامان معصوم عليهم السّلام همگى در طاعت خدا طلب همت مىكردند . امام سجاد عليه السّلام شب را تا سحر به عبادت خدا و راز و نياز با او مشغول بود و مىفرمود : . . . اجعل قوتى فى طاعتك و نشاطى فى عبادتك . « 2 » خدايا نيرويم را در طاعت خودت و نشاطم را در عبادتت قرار ده . تمام وجود شريفش را در راه عبادت خدا بذل كرده با اين حال مىفرمايد خدايا مرا نيرو بده تا تو را عبادت كنم . حافظ چه زيبا سروده است كه : ذره را تا نبود همت عالى حافظ * طالب چشمهء خورشيد درخشان نشود هنگامى كه به شعاع نور خورشيد كه از پنجره اتاق به درون تابيده مىنگرى ، ستونى از ذره‌ها را مىبينى كه هريك سعى مىكند از ديگرى سبقت بگيرد و خود را به منبع نور برساند . ما انسان‌ها نيز نبايد از ذره كمتر باشيم و حتما خود را بايد در فضاى نور قرار دهيم و اين تهذيب عوام است نه خواص . از سوى ديگر انسان هرگز نبايد به آن مقدار از كار و عبادتى كه انجام مىدهد قناعت كند و به آن راضى شود ، زيرا براين نكته واقف است كه هرقدر در عبوديت كوشش كند باز هم حق خدا را ادا نمىتواند بكند ، بنابراين هرگز همت را به خدمتى كه مىكند متوقف نمىسازد زيرا شأن خدا را بالاتر از آن مىداند و سعى مىكند هر روز بيشتر از ديروز در راه عبوديت و طاعت پروردگار كوشش نمايد ، چنان‌كه رسول گرامى اسلام به ناتوانى خود در عبوديت و معرفت خدا چنين اشاره مىفرمايد : ما عبدناك حق عبادتك و ما عرفناك حق معرفتك . ما تو را آن‌گونه كه شايستهء عبادتت بود ، عبادت نكرديم و آن‌گونه كه شايستهء شناخت تو بود ، نشناختيم .

--> ( 1 ) . معارج / 19 تا 21 . ( 2 ) . مفاتيح الجنان ، دعاى ايام هفته ، روز چهارشنبه .