عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
168
منازل السائرين ( فارسى )
كند اجير است . « و انما يستحق الاجر الاجير » اگر انسان به اين بينش برسد كه تنها خدا لياقت آن را دارد كه انسان براى او وقت صرف كند و اعمالش را در جهت رضايش انجام دهد ، چنين بينشى و عملكردى در نزد خداوند بسيار پربهاست . برهمين اساس است كه مىفرمايد : مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ وَ لَهُ أَجْرٌ كَرِيمٌ . « 1 » هركه به او قرض نيكو دهد ثوابش را چندين برابر عطا خواهد كرد و اجر كريم ( خشنودى خدا ) به او خواهد بخشيد . « يضاعف » باب مفاعلة است ، يعنى چيزى كه شما بخشيدى خداوند مرتب و پى در پى بر اجر آن مىافزايد . تا جايى كه به اندازه كوه مىشود ، هرچند خود انسان از آن آگاه نيست . سالك در اين مرحله به مقامى مىرسد كه طبق فرمايش امام على عليه السّلام خدا را از آن جهت عبادت مىكند كه او را لايق عبادت يافته است لذا عوض هم طلب نمىكند ؛ فقط مىگويد تو راضى باش . رضايت تو مرا كفايت مىكند . چون تو از اين عمل خشنود شدى براى من بزرگترين مزد و عيش و سرور است . چرا ما پايان ماه مبارك رمضان را عيد مىناميم و شادى مىكنيم ؟ چون يك ماه خداى عزيز و محبوب را از خود راضى كردهايم . گر كه يك بارم بگويى بندهام * بگذرد از عرش اعلى خندهام وجه سوم درجهء نخست : و النزول عن الرضا بالعمل . پرهيز از خشنودى نسبت به عمل است . يعنى تنها چيزى كه مطلوب عمل قرار مىدهند رضايت خداست . زيرا هدف از آفرينش انسان عبادت و بندگى خداوند است . ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ . « 2 » جن و انس را نيافريدم مگر براى عبادت كردن . ابن عباس از مفسرين بزرگ قرآن در ذيل آيهء شريفه « رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ » « 3 » مىگويد : رضايت خدا ترجمان قرآن است . قرآن يك تفسير بيشتر ندارد و آن رضايت خداست . پيام كل قرآن اين است كه فقط بنده با اعمالش رضايت معبودش را جلب كند . و اين خ طاب قرآن به همهء مسلمانان است .
--> ( 1 ) . حديد / 11 . ( 2 ) . ذاريات / 56 . ( 3 ) . بينه / 8 .