هرچند براى فرد مسلمان استدلال كردن به آنچه از تورات نقل كرديم ، به جهت تحريفاتى كه در كتب عهدين راه يافته است ، صحيح نيست ؛ ليكن اين مطلب بر شناخت اهل كتاب از مهدى عليه السّلام به روشنى دلالت مىكند ، البته توجه داريم كه گذشته از توافق بر اصل عقيده‌ى مهدويت ، در تشخيص مصداق ، ميان ايشان اختلافاتى وجود دارد . بارى اين‌گونه نيست كه هر چه را اسلام بازگو كرده ، لزوما از اختصاصات اين شريعت مقدس است ، بلكه بسيارى از مسايل كلّى و عامّى را كه اسلام آورده است ، در شريعت‌هاى پيشين نيز وجود داشته و از مشتركات ميان اديان آسمانى است . شاطبى مىگويد : در بسيارى از آيات از احكام كلّى و عامّى كه در شرايع سابق نيز وجود داشته ، خبر داده شده است كه در شريعت ما نيز وجود دارند و در مورد آنها ميان شرايع فرقى نيست . « 1 » پس ، وجود اين عقيده نزد اهل كتاب - يهود و نصارى - يا غير ايشان از امت‌هاى پيشين ، بر باور فرد مسلمان به درستى آنچه پيامبر مكرم اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم بدان بشارت داده - و ظهور مردى از خاندان خود را در آخر الزمان اعلام فرموده - ضرر نمىرساند و آن را از چارچوب و حوزه‌ى عقايد ناب اسلامى خارج نمىسازد . زيرا شخص مسلمان باور دارد كه پيامبر اسلام ظهور وى را بشارت داده و نيز معتقد است كه : پيامبر بر پايه‌ى هواى نفسانى سخن نمىگويد و كلام او جز وحى الهى نيست كه به وى الهام مىگردد . « 2 » بدين ترتيب اعتقاد ملل و اقوام مختلف به اصل ايده‌ى مهدويت را - همچنان كه گذشت - مىتوان بر اين اساس تحليل كرد كه ايده‌ى ظهور منجى نه تنها با فطرت بشر و آرمان‌هاى وى هيچ‌گونه تضادى ندارد ، بلكه دقيقا با آن هماهنگ است . چنانچه انسان اندكى در مورد توافق [ شگفت‌انگيز ] اكثر ملل بر ايده‌ى « منجىباورى » بيانديشد ، قطعا بدين نتيجه خواهد رسيد كه در پس اين گيتى ، حكمت عظيم و شگرفى دست در تدبير اين جهان دارد كه آدمى براى مقاومت و پايدارى در برابر انحرافات و ستم‌ها و سركشىهايى كه مشاهده مىكند ، تنها از آن مدد مىجويد و از آنجا كه چنين انسان مؤمنى ، به ريسمان‌هاى محكم شوق و اميد به حاكميت عدالت چنگ زده است ، هيچگاه طعمه‌اى براى يأس و سرخوردگىهاى خويش نخواهد گشت .

--> ( 1 ) . الموافقات / شاطبى مالكى / ج 3 / ص 117 . ( 2 ) . النجم / 3 .