السيد ثامر العميدي ( مترجم : عليزاده )
115
المهدي المنتظر ( ع ) في الفكر الإسلامي ( در انتظار ققنوس ) ( فارسى )
در اين باب از على عليه السّلام و ابو سعيد و ام سلمه و أبو هريرة نيز اين حديث روايت شده است و اين حديث ، حسن و صحيح است « 1 » . در نزد اكثر حفاظ نيز امر بدين منوال است . مثلا طبرانى از طرق زيادى غير از طريق مذكور حديث مورد نظر را تنها با عبارت « نام او نام من است » روايت كرده است . همچنانكه در معجم بزرگ حديثى خود طى احاديث شمارهى : 10214 و 10215 و 10217 و 10218 و 10219 و 10220 و 10221 و 10223 و 10225 و 10226 و 10227 و 10229 و 10230 به نقل حديث مزبور پرداخته است . همچنين حاكم ضمن نقل حديث ابن مسعود با تعبير « نام او مشابه نام من است » ، مىافزايد : اين حديث براساس شروط مورد نظر شيخين صحيح است ، ولى ايشان آن را روايت نكردهاند . « 2 » ذهبى نيز در اين باب از او پيروى كرده است . بغوى هم حديث ابن مسعود را بدون عبارت زايد مورد بحث نقل كرده ، و آن را « حسن » مىشمارد . « 3 » جالب اينكه مقدسى شافعى با صراحت كامل مىگويد : ائمهى حديث اين « اضافه » را نقل نكردهاند . او پس از حكايت حديث ابن مسعود چنين مىگويد : اين روايت را عدهاى از ائمهى حديث در كتب خود نقل كردهاند ، از جمله امام ابو عيسى ترمذى در جامع و امام ابو داود در سنن و حافظ ابو بكر بيهقى و شيخ ابو عمرو دانى كه همگى آن را بدين صورت نقل كردهاند . « 4 » و منظور او از « بدين صورت » اين است كه عبارت « نام پدرش نام پدر من است » در آنها ديده نمىشود . آنگاه بخشى از احاديث مؤيّد نظر خود را ذكر كرده و به روايتكنندگان آنها مانند : طبرانى ، أحمد بن حنبل ، ترمذى ، ابو داود ، حافظ ابو نعيم و بيهقى از ابن مسعود و عبد الله بن عمر و حذيفة اشاره مىكند . « 5 » همهى آنچه گفتيم ، افزون بر سخن ترمذى است كه روايت مزبور از طرقى غير از طريق
--> ( 1 ) . سنن ترمذى / ج 4 / ص 505 / ح 2230 . ( 2 ) . مستدرك الحاكم / ج 4 / ص 442 . ( 3 ) . مصابيح السنة / ص 492 / ح 4210 . ( 4 ) . عقد الدرر / باب 2 / ص 51 . ( 5 ) . پيشين / صص 51 - 56 .