تكليف نمودن صحيح نيست ، بلكه در همهء اين‌ها ، انسان ما بين اطاعت و مخالفت مختار است . [ حقيقت رجعت ] تذييل جليل لردّ تأويل عليل در مسايل رازيّه علم الهدى - قدّس اللّه روحه - سؤال شده حقيقت رجعت چيست ؟ زيرا پاره‌اى از طايفهء اماميّه اعتقاد دارند به اين‌كه رجعت ائمّه عبارت از رجوع دولت ايشان در زمان قائم عليه السّلام مىباشد بىآن‌كه ابدان مباركهء آن‌ها به دنيا رجوع نمايد . سيّد مرحوم بعد از اين‌كه معنى رجعت را به اين بيان ذكر فرموده ، گفته : امّا كسانى از اصحاب ما كه رجعت را بر اين معنى تأويل كرده‌اند كه رجعت ، رجوع دولت و امر و نهى ائمّه به دنياست بىآن‌كه اشخاص ايشان رجوع نمايند و مردگان زنده شوند ، بدين نهج است كه چون جماعتى از شيعه از اثبات رجعت ، بيان امكان آن و منافى نبودن آن با تكليف عاجز گشتند ، بنابراين گذاشتند كه اخبار وارده در خصوص رجعت را بدين نسق تأويل نمايند . اين تأويل عليل و غير صحيح است ، زيرا رجعت فقط با ظواهر اين اخبار ثابت نگشته تا از اين‌گونه تأويلات به آن‌ها راه يابد و چگونه چيزى ثابت مىشود كه بر صحّت آن به اخبار احادى قطع داريم كه افادهء قطع و يقين نمىكند ، بلكه اعتماد ما در اثبات رجعت ، اجماع اماميّه است كه بر معنى رجعت قائم مىباشد و آن معنى اين است كه خداى تعالى هنگام قيام قائم ، پارهء مردگان را از دوستان آل محمد و از دشمنان ايشان - به طريقى كه بيان نموديم - زنده مىگرداند . پس به چيزى كه قطع و يقين به آن حاصل است ، چگونه تأويل راه مىيابد ؟ بنابراين معلوم شد معنى رجعت ميان چند چيز محتمل نيست تا قابل تأويل باشد ! اين ناچيز گويد : چگونه مىشود رجعت قابل تأويل باشد ؟ ! حال آن‌كه بنابر نقل علّامه مجلسى قدّس سرّه دويست آيه از آيات مباركهء قرآن و پانصد خبر از اخبار صحيحه و