الزّمان از گنجى شافعى ، عقد الدرر في اخبار الامام المنتظر از ابى بدر يوسف بن يحيى السلمى ، اخبار المهدى از سيّد على همدانى ، كشف المخفىّ في مناقب المهدى اگرچه مؤلّف آن شيعه است تمام اخبار آن‌كه يك‌صد و ده حديث است از كتب اهل سنّت مأخوذ است ، ملاحم ابو الحسن احمد بن جعفر بن محمد بن عبد اللّه المناوى المعروف به ابن المناوى ، كتاب سعد الدين حموينى ، خليفهء نجم الدّين كبرى المكنّى به أبي الجنّاب ، برهان در اخبار صاحب الزّمان از ملّا على متّقى صاحب كنز العمّال ، اخبار المهدى از عباد بن يعقوب رواجنى ، عرف الوردى في اخبار المهدى از عبد الرحمن سيوطى و غير اين‌ها . بلكه در ميان كهنه نيز آن جناب مشهور و معروف بوده ، كلمات سطيح كاهن و اخبار او ، از صفات ، حالات و گزارشات ايّام آن جناب معروف است ، در ميان ملوك عجم نيز آن حضرت معهود بوده ؛ چنان‌چه احمد بن محمد بن عيّاش در مقتضب الاثر « 1 » روايت كرد : آخرين ملوك عجم كه يزدجرد است ، چون خواست از مداين فرار كند ، بر در ايوان كسرى ايستاد و گفت : السّلام عليك ايّها الايوان ؛ اينك من از تو مفارقت كردم و من با مردى از فرزندانم به سوى تو برمىگردم كه زمان او نزديك نشده و هنگام او نرسيده است . سليمان ديلمى خدمت حضرت صادق رسيد و از كلام يزدجرد كه گفت : با مردى از فرزندان من ، از آن حضرت سؤال نمود . حضرت فرمود : آن صاحب شما ، قائم به امر حق تعالى و ششم از فرزندان من است كه از يزدجرد متولّد شده ، پس از فرزندان او است . در نقل و ذكر اين‌گونه اخبار در كتب متعلّق به حالات امام زمان - عجل الله تعالى فرجه - چنان‌چه متداول است ، جز حفظ ، تبرّك و بعضى فوايد جزئيّه كه در آن‌هاست ، ثمرى نباشد ؛ چون آن‌ها براى غير مسلمين حجّت نباشد و در ميان مسلمين هم خلافى در اين مقدار كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله فرموده ، موجود نيست تا به نقل و ذكر آن‌ها محتاج باشند . بلكه اختلاف

--> ( 1 ) . مقتضب الاثر فى النص على الائمة الاثنى عشر ، صص 41 - 40 .