كردند از جناب رضا عليه السّلام كه فرمود : « هرگاه غايب شد عالم شما از ميان شما ، پس منتظر باشيد فرج اعظم را . » صد و شصتم : مضطر در تفسير على بن ابراهيم « 1 » مروى است از جناب صادق عليه السّلام كه در آيهء شريفهء أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ وَ يَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ . . . « 2 » كه نازل شده در حقّ قائم عليه السّلام . او است و اللّه مضطرّ ! ؛ فرمود : « هرگاه دو ركعت نماز بخواند در مقام ، يعنى مقام ابراهيم عليه السّلام و خداى را بخواند ، پس اجابت مىكند او را و بر طرف مىكند سوء را و مىگرداند او را خليفهء زمين . » در تأويل الآيات « 3 » شيخ شرف الدين مروى است از جناب باقر عليه السّلام كه فرموده در آيهء مذكوره : « آن ، نازل شده در قائم عليه السّلام ، چون خروج كند ، عمّامه بر سر نهد و در مقام ، نماز كند و به سوى پروردگار خود تضرّع نمايد . پس هرگز رايتى از او برنگردد ؛ يعنى به هر جا فرستد ، فتح كند . » نيز از جناب صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : « به درستى كه قائم عليه السّلام چون خروج كند ، داخل مسجد الحرام شود و رو به كعبه نمايد و پشت به مقام ابراهيم عليه السّلام ، آنگاه دو ركعت نماز به جاى آرد ، آنگاه برخيزد پس بگويد : اى مردم ! من سزاوارترين مردمم به آدم . من سزاوارترين مردمم به ابراهيم . من سزاوارترين مردمم به اسماعيل . و اى مردم ! من سزاوارترين مردمم به محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم . آنگاه دست‌هاى خود را به آسمان بلند كند ، پس دعا نمايد و تضرّع كند تا اين كه به رو

--> ( 1 ) . تفسير القمى ، ج 2 ، ص 129 . ( 2 ) . سورهء نمل ، آيهء 62 . ( 3 ) . تأويل الآيات ، ص 399 .