مصطفى محقق داماد
12
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
4 - كتابهاى درسى دوره سطح حوزههاى علميه در زمينه علم اصول عبارتند از : معالم الاصول ، قوانين الاصول ، فرائد الاصول ( رسائل ) و كفاية الاصول و در سالهاى اخير كتاب اصول الفقه - محمد رضا مظفر - جايگزين قوانين الاصول شده است . در اين دفتر بر خلاف دفترهاى پيشين چون جانب نگارش آن غلبه داشته سعى شده كه به منابع ارجاع شود و از تمامى كتب فوق استفاده گردد . در بعضى از موارد از منابع متاخر و معاصر از جمله آثار مرحوم نايينى ، حايرى يزدى ، آقا ضياء عراقى و ديگران استفاده شده است . 5 - اين سلسله مباحث به هيچ وجه معرّف مبانى اصولى نگارنده نمىباشد و چهبسا در مواردى بر خلاف آنچه آمده نظر داشتهايم ولى به علت حفظ اختصار و نيفكندن دانشپژوهان در پيچوخمهاى فنى از اظهار نظر خوددارى شده است . 6 - با كمال صراحت و بدون هرگونه اظهار فروتنى اين نكته را تاكيد مىكنم كه در اين دفترها هيچ مطلب بديع و تازهاى كه در آثار بزرگان فن وجود نداشته باشد ، مشاهده نمىشود و به هيچ وجه نگارنده با چنين قصد و منظورى دست به تهيه اين مجموعه نزده است انگيزه اصلى نگارنده سهل الوصول كردن و ارائه تقريرى نو از انديشههاى عميق پيشينيان دانش اصول فقه به زبان پارسى بوده است . با توجه به اينكه دانش اصول فقه در دامان تمدن اسلامى متولد شده و تكامل يافته و زبان آن همانند بسيارى علوم ديگر عربى است . به خاطر دارم پس از انتشار دفتر اول و دوم اين مجموعه يكى از بزرگان ارباب قلم اين مرز و بوم كه هماكنون سر به تيره تراب فروبرده از روى محبت ، يادداشتى براى نگارنده فرستاد كه حاوى مطالبى بود كه به هيچ وجه نگارنده خود را لايق آن نمىدانست . در آن مرقومه آمده بود « اين آثار به قدرى روان نگاشته شده كه همهكس مىتواند مجانى مجتهد شود » ولى نگارنده ترديدى ندارد كه جمله فوق جز به غرض تشويق نبوده است ؛ زيرا اجتهاد مقامى نيست كه به آسانى شكار كس گردد بلكه براى وصول به آن درجه علاوه بر داشتن استعداد