الشيخ اسماعيل الصالحي المازندراني

60

شرح كفاية الأصول

استدلال به اخبار مصنّف در عبارت فوق به دو دسته از روايات كه بر قول به احتياط ، استدلال شده است ، اشاره دارد و از آن جواب مىدهد . اوّل - اخبار دالّ بر وجوب توقّف اين اخبار بر دو قسمند : 1 - اخبارى كه بالمطابقه دلالت بر وجوب توقّف در مورد شبهه ، دارند ، مانند : « قف عند الشبهة فانّ الوقوف عند الشبهة خير من الاقتحام فى الهلكة » 2 - اخبارى كه به ملازمه و التزام عرفيّه ، بر وجوب توقّف دلالت دارند ، مانند اخبارى كه امر به كفّ و خويشتن‌دارى در مورد شبهه مىكنند ، و يا اخبارى كه بر وجوب ردّ شبهه به اهلش دلالت مىكنند . اين اخبار بالمطابقه دالّ بر وجوب توقف نمىباشند ، بلكه دلالتشان بالالتزام است ، زيرا لازمهء عرفى كفّ در مورد شبهه و ردّ شبهه به اهلش ، توقّف است . دوّم - اخبار دالّ بر وجوب احتياط دسته دوم از روايات ، اخبار دالّ بر وجوب احتياط هستند و اين اخبار به ألسنه مختلفة وارد شده‌اند ، مانند : « فاحتط لدينك » ، « اخوك دينك فاحتط لدينك بما شئت » ، « خذ بالحائطة لدينك » و . . . جواب مصنّف ( و الجواب . . . ) مصنّف به هر دو دسته از روايات ، جواب مىدهد و استدلال به آنها را ردّ مىكند . جواب از استدلال به دسته اول : در شبهات بدويّه بعد از فحص و يأس از دليل ، و با وجود دلالت روايات بر اباحه و جواز و حكم عقل به برائت ، اقتحام در تهلكه و هلكه صدق نمىكند و موضوع منتفى است . و تنها در مورد شبهات مقرون به علم اجمالى و يا شبهات بدويّه قبل از فحص و يأس از دليل ، اقتحام در تهلكه صادق است .