مصطفى محقق داماد

65

مباحثى از اصول فقه ( فارسى )

آن بايد دليل اقامه شود . در مورد حجيّت خبر واحد مناقشه زياد است ؛ گروهى از علماى اصول معتقدند خبر واحد حجّت نيست ، در مقابل ، گروه ديگر به حجيّت و دليليّت خبر واحد نظر داده‌اند . گروه زيادى از متقدّمين با حجيّت آن مخالفت كرده‌اند مانند سيد مرتضى ، ابى المكارم ابن زهره ، ابن براج ، ابن ادريس . ولى جمهور متاخّرين به حجيّت آن نظر داده‌اند « 1 » . معتقدين به حجيّت خبر واحد از منابع چهارگانه فقه ، يعنى كتاب و سنّت و اجماع و عقل ، دليل آورده‌اند و ما ذيلا اين ادلّه را برشمرده و مورد ارزيابى قرار مىدهيم . حجيت خبر واحد از ديدگاه كتاب ( قرآن ) - معتقدين به حجيّت خبر واحد براى اثبات مدّعاى خود به آياتى از قرآن تمسّك مىكنند : - مثلا آيه ششم از سوره حجرات ؛ داستان مربوط به آيه اين است كه فردى بنام وليد كه از مسلمانان بود در بازگشت از سفرى كه به خارج از مدينه كرده بود نزد رسول اللّه رفته و مىگويد فلان قبيله از دين برگشته و قصد محاربه دارند ؛ بر اساس اين خبر لشكرى تجهيز مىگردد و براى مقابله با آن قبيله فرستاده مىشود ؛ افراد اعزامى هنگام نزديك شدن به قبيله مذكور با كمال تعجّب با استقبال مردم قبيله مواجه شده و معلوم مىشود نه تنها محارب نيستند بلكه محبّ اسلام و رسول اكرم مىباشند . پس از وقوع اين اشتباه ، اين آيه نازل مىشود كه :

--> ( 1 ) معالم الاصول چاپ تهران ص 217 .