« إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ » . ترجمه : « اى مسلمانان اگر فاسقى براى شما خبرى آورد ، بررسى كنيد ! مبادا برخورد كنيد با قومى به جهالت و نادانى ، و از كرده خود پشيمان و نادم شويد . » اصوليّين با تمسّك به مفهوم اين آيه مىگويند خبر واحد حجيّت دارد . زيرا خدا فرموده است اگر فاسقى خبر آورد بررسى كنيد ؛ و مفهوم مخالفش اين است كه اگر عادل خبر آورد ، بررسى لازم نيست و بايد قبول كرد . استدلال فوق در كتب اصول فقه مورد نقد و بررسى عميقانه قرار گرفته ، ايراداتى نسبت به آن مطرح گرديده ، و متقابلا از سوى دانشمندان پاسخ داده شده است . مهم‌ترين ايرادى كه به استدلال مزبور وارد شده ، ايرادى است كه در فرائد الاصول شيخ مرتضى انصارى آمده است مبنى بر اينكه : مفهوم اتّخاذشده در استدلال ، مفهوم وصف است نه مفهوم شرط . زيرا مفهوم شرط در اين جمله : « اگر فاسق براى شما خبر آورد ، بايد تفحّص كنيد » اين نيست كه اگر عادل خبر آورد تفحّص لازم نيست ، بلكه مفهوم جملهء شرطيه مزبور اين است كه : اگر فاسق خبر نياورد ، تفحص لازم نيست ؛ و خبر نياوردن فاسق به معناى خبر آوردن عادل نيست . و به عبارت ديگر ، آيهء شريفه مشتمل است بر يك قضيّه شرطى كه از نظر منطقى داراى دو بخش شرط و جزا و يا مقدم و تالى است كه عبارتند از : إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ . اگر فاسق براى شما خبر آورد شرط فَتَبَيَّنُوا لازم است تفحّص كنيد جزا