مصطفى محقق داماد

51

مباحثى از اصول فقه ( فارسى )

حافظان و ناقلان نخستين حديث - حفّاظ و ناقلان حديث ، در درجه اوّل ، صحابه پيغمبر ( ص ) يعنى خويشاوندان و دوستان و همراهان او بودند كه پس از مرگ حضرت در مكّه زندگى مىكردند . از آن جمله‌اند : على بن ابى طالب ( ع ) ، عمر بن خطّاب و پسر او عبد الله بن عمر « 1 » ، طلحه و زبير كه از صحابه مشهور بوده‌اند ، يكى از فاتحان ايران بنام عبد الله بن عامر ، عبد الله بن مسعود عالم قرآن ، زيد بن ثابت كاتب وحى و منشى قرآن ، عايشه دختر ابو بكر زوجهء حضرت رسول ( ص ) كه ناقل 1200 حديث شمرده شده است ، و ابو هريره و نيز بسيارى از ياران و همراهان رسول الله ( ص ) را بايد از جمله ناقلان حديث نام برد . در درجه بعد ، شاگردان افراد فوق الذكر و شاگردان شاگردان ايشان ، كه به تابعين معروفند ، قرار دارند . از آن جمله‌اند : عامر بن شراحيل الشعبى ( متوفى به سال 105 هجرى ) ، عروة بن زبير ( متوفى به سال 96 هجرى ) ، محمد الزهرى ( متوفى به سال 125 هجرى ) ، وهب بن منبّه ( متوفى به سال 110 هجرى ) و موسى بن عقبه ( متوفى به سال 141 هجرى ) . اين افراد تمام وقت خود را صرف جمع‌آورى احاديث نبوى مىنمودند و چنان كه مشهور است شعبى از 500 تن از صحابه پرسش به عمل آورده و هرچه حديث نزد آنان بوده جمع‌آورى كرده است . جمع‌آورى احاديث در آغاز به صورت شفاهى و افواهى صورت

--> ( 1 ) عبد الله بن عمر متوفى به سال 74 هجرى ، در نظر علماى رجال و حديث اهل سنّت ناموثّق و غير قابل اعتماد است . ( الغدير ج 10 / 4 ) .