مصطفى محقق داماد
52
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
پذيرفته كه بعدها آنها را بر پوست مىنوشتند و از آن مجموعههائى را تشكيل مىدادند . گردآورندگان حديث را محدّث « 1 » مىخوانند . نخستين مجموعههاى احاديث - در قديمىترين مجموعههاى حديث ، به ترتيب حروف تهجّى نام صحابه پيامبر اكرم شمرده شده و ذيل نام هريك احاديثى كه از آنان منقول بوده ذكر گرديده است و به اين نوع مجموعهها مسند مىگويند . مجموعههاى احاديث مسند از روى اصل ( على الرجال ) ، يعنى ترتيب احاديث بر حسب اسامى اوّلين ( قديمىترين ) ناقلان ، تدوين مىشده است . مشهورترين مجموعههاى احاديث عبارتند از : الموطأ فى الحديث تاليف مالك بن انس مؤسّس مذهب مالكى ، متوفّى به سال 179 هجرى . در اين كتاب 1700 حديث منقول است كه مالك صحّت و اعتبار اين احاديث را تصديق كرده است ؛ احمد بن حنبل مؤسس مذهب حنبلى ، متوفاى 241 هجرى ، مجموعه ديگرى دارد بنام مسند كه حاوى بيش از سه هزار حديث است . مجموعههاى متاخّرتر كه مصنّف ناميده مىشوند ، مقبوليت عامّه داشته و اشاعهء بيشترى دارند . در اين مجموعهها احاديث نه از روى نام ناقلان بلكه بر اساس موضوعات يا باصطلاح على الابواب
--> ( 1 ) Traditionalist