تشريح المسائل * بطور كلى چه مباحثى در باب ( امر ) مطرح است ؟ 1 - مادهء امر 2 - هيئت امر 3 - تقسيمات واجب * چه مباحثى در مادّه امر مطرح است ؟ 1 - معناى مادّه امر 2 - اعتبار علو در امر 3 - دلالت امر . * لفظ ( امر يعنى : الف ، ميم و راء ) در چه معانى استعمال شده است ؟ جناب آخوند به هفت مورد از مواردى كه لفظ ( امر ) در آنها استعمال شده است به شرح ذيل اشاره نموده است : 1 - گاهى در معناى ( طلب ) ، به كار مىرود ، فى المثل گفته مىشود كه : - امر المعلم تلميذه بكذا ، اى اطلب منه . - امرك بكذا ، اى اطلب منك . 2 - گاهى به معناى ( شأن ) يعنى : منزلت ، موقعيّت و حالت مىآيد . فى المثل : آنجا كه وعده كرده بوديد و لكن زمانا يا مكانا امكان عمل به وعده پيدا نكرديد و از شما سؤال مىشود كه چرا طبق وعدهء معهود نيامديد ؟ در پاسخ مىگويد : شغلنى امر كذا ، يعنى : فلان شأن يا فلان موقعيّت يا خصوصيت مرا مشغول نمود . 3 - گاهى به معناى ( مطلق فعل ) يعنى : كار ، به كار مىرود . آن‌هم لغوى و نه به معناى اصطلاح نحوى . فى المثل : در اين سخن خداى تعالى آمده است : ( إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ ) « 1 » يعنى : كار فرعون ، سفيهانه بوده ، و نه عاقلانه . * آيا مثال فوق قابل مناقشه نيست ؟ چرا ، قابل مناقشه است ، زيرا با توجّه به فراز قبلى لفظ ( امر ) به معناى فرمان و دستور آمده است و نه فعل و كار . 4 - گاهى در معناى فعل يعنى كارى عجيب و شگفت‌انگيز مىآيد كه نسبت به مورد قبلى اخصّ مىباشد . زيرا : آنجا مراد فعل مطلق بود و در اينجا فعل خاص .

--> ( 1 ) . هود / 97 .