ترجمه و امّا قسم دوم : يعنى موردى كه احتياط در آن متوقّف است بر تكرار عبادت ( مثل علم اجمالى به ظهر و جمعه و يا قصر و اتمام . . . ) پس گاهى نيز تقويت مىشود ، جايز بودن ترك اجتهاد و تقليد ، و رفتن به طرف احتياط با تكرار عبادت ، با اين بنا كه نيت وجه ( يعنى تمييز ) در عبادت معتبر نمىباشد . پنجمين دليل شيخ : امّا ( حكم ) منصفانه : 1 - عدم علم ( و يقين من ) ، به كفايت اين نحو از اطاعت اجماليه ، و قوى بودن اعتبار اطاعت تفصيليه در عبادت است ، به اينكه مكلّف در هنگام اشتغال به انجام عملى كه بر او واجب است ، بداند كه آن عمل همان عملى است كه بر او واجب است . 2 - و لذا : تكرار عبادت به خاطر احراز واقع ، در صورت توانايى بر علم تفصيلى به آن ، بيگانه از سيرهء مستمرّهء اهل شريعت به شمار مىآيد ، بلكه كسى كه جهت احراز واقع ( و يا شروط ) يك نماز ، نمازهاى متعدّد بجا مىآورد به اين صورت كه صد ( 100 ) نماز مىخواند ، در موردى كه قبله در آن مردد ميان چهار طرف است و در پنج لباسى كه يكى از آنها پاك است و درحالىكه سجده‌كنندهء بر چيزهايى است كه يكى از آنها از جمله اشيائى است كه سجده بر آنها صحيح است ، درحالىكه قادر است به خواندن يك نمازى كه اجتماع شروط ثلاثه يعنى ( قبله ، ثوب و مسجد ) را ( با پرسش و تعليم ) تفصيلا در آن مىداند ، در عرف و شرع بازىكنندهء با امر مولى شمرده مىشود . و تفاوت ميان نمازهاى كثيره و دو نماز ، بازگشت به امر محصّلى ندارد ( و منطقى نيست ) . 3 - بله ، اگر مورد از مواردى باشد كه امكان علم تفصيلى بدان نيست ، احتياط از جانب مكلّف پسنديده و مشكور است . اولين مؤيد شيخ بر حكم مزبور به نظرم مىآيد كه : صاحب حدائق رحمه اللّه در صورت توانايى ( بر تحصيل ) علم تفصيل ، ادّعاى اجماع بر عدم مشروعيت تكرار عمل نموده است .