الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )
78
رسائل شيخ انصارى ( فارسى )
ترجمه ( اشكال : ) پس اگر گفته شود : وقتى قصد تعيين به دليل عدم تمكّن ( يعنى : نداشتن علم تفصيلى ) ، ساقط مىشود ، ( مكلّف ) با كدام يك از ( ظهر يا جمعه ) ، قصد وجوب قربت بكند ( چون كه با هر دو مستلزم تشريع است ) ، مىگوئيم : براى قصد ( و نيت ) در آن دو طريق وجود دارد : 1 - وجه و طريق اوّل اينكه : به هريك از آن دو بخصوصه قصد وجوب و قربت كند ، چرا كه او به حكم عقل مأمور به انجام هريك از آن دو شده است ( بدين معنا كه هر دو ظاهرا واجباند ) . 2 - وجه و طريق دوّم اينكه : نيّت كند به هريك از آن دو ( يعنى ظهر و جمعه ) ، جهت حصول واجب ، به واسطهء ظهر ( مثلا ) و يا به واسطهء مصاحب آن ( يعنى جمعه ) ، تقرّبا الى اللّه . و لذا : هريك از آن دو را ( به اين نيت ) انجام مىدهد ، در نتيجه واجب واقعى حاصل مىشود و تحصيل واجب واقعى و تقرّب الى اللّه ( هم ) به دليل اين وجوب است . پس ( اين گونه ) قصد مىكند كه نماز ظهر مىخوانم بخاطر تحقّق فريضهء واقعيّه به واسطهء اين ظهر و يا نماز جمعهاى كه پس از آن انجام مىدهم و يا نمازى كه قبلا انجام دادهام ، قربة الى اللّه . خلاصهشدهء اين نيّت طولانى اينست كه : ظهر را بجا مىآورم احتياطا و هكذا جمعه را بجا مىآورم احتياطا ، قربة الى اللّه . و اين وجه و طريق ( دوّم ) ، طريقى است كه ( بىعيب و نقص بوده ) و شايسته است كه قصد و نيّت شود ، و وارد نيست برآن اين عيب كه : در عبادت قصد تقرّب و قصد تعبّد ، شرط است ، تعيّنا و بخصوصه ، و ترديدى در اين نيست كه هريك از دو نماز ( ظهر و جمعه عبادت است ، پس معنى ندارد كه داعى و انگيزه در هريك از اين دو ، تقرّب مردّد ميان تحقق آن به واسطهء اين نماز و يا به واسطهء مصاحب آن باشد ( چرا كه نيّت بخصوصه مىخواهد ) . زيرا : اينچنين قصد و نيّت كه شما گفتيد : در عبادات واقعيّه شرط است كه ( مكلّف