واقع در حق شما منجّز مىشود و ديگر آزاد نيستيد . * با توجّه به مقدّمهء فوق پاسخ شيخ به دوّمين دليل حضرات چيست ؟ مفاد پاسخ شيخ اينست كه : درست است كه خصوص يكى از دو طرف شبهه را مشكوك الوجوب به حساب مىآوريم . فى المثل : يا خصوص الجمعة مشكوك الوجوب است و يا خصوص ظهر . لكن از شما مىپرسيم : آيا احدهما المعين عند اللّه هم مشكوك الوجوب است ؟ خواهيد گفت : خير ، معلوم الوجوب است . از شما مىپرسيم كه : شارع نسبت به مشكوك الوجوب چه فرموده و نسبت به معلوم الوجوب چه مىفرمايد ؟ بايد بگوئيد : نسبت به مشكوك الوجوب فرموده : رفع ما لا يعلمون ، لكن نسبت به معلوم الوجوب مىفرمايد لم يرفع المعلوم . حال به شما مىگوئيم : اگر ادلهء برائت مثل : « رفع ما لا يعلمون ، الناس فى سعة و . . . » در ما نحن فيه كه علم اجمالى وجود دارد ، جارى شوند ، مفهومشان با منطوقشان تعارض مىكند . اگر بپرسيد چرا ؟ به شما مىگوئيم زيرا : 1 - منطوق اين ادله مىگويد : هر تكليفى را كه نمىدانى نسبت به آن مرخّصى . 2 - مفهومشان مىگويد : آن تكليفى را كه مىدانى نسبت به آن مرخّص نيستى و اين در حالى است كه : مفهوم و منطوق لازم و ملزوم‌اند ، و نمىشود يكى را گرفت و ديگرى را رها كرد . پس : نتيجهء استعمال ادلهء برائت در ما نحن فيه اينست كه : 1 - منطوقشان مىگويد ، نسبت به اطراف شبهه آزادى و مىتوانى طرفين شبهه را ترك كنى يعنى : نه ظهر بخوانى و نه جمعه . 2 - مفهومشان مىگويد : چون احدهما المعيّن ، عند اللّه را مىدانى كه واجب است نسبت به آن مرخص نيستى . در نتيجه : ادلهء برائت در علم اجمالى و موارد شبههء محصوره جارى نمىشوند چون كه