مراد از ( قلت : اصالة الحلّ غير جارية هنا بعد فرض كون المحرّم . . . ) چيست ؟ اولين پاسخ شيخ است به اشكال و استدلال فوق مبنى بر اينكه با فرض وجود علم اجمالى ديگر نوبت به جريان اصالة الحلّ در مشتبهين نمىرسد تا سخن از تعارض پيش آيد و شما حكم به تخيير كنيد . دليل جناب شيخ بر اين مدّعى چيست ؟ اين است كه : 1 - در موارد علم اجمالى هم خطاب منجّز داريم . 2 - علم اجمالى هم مثل علم تفصيلى مؤثر بوده و بايد امتثال شود . در امتثال خطاب ، راهى جز احتياط و اجتناب از هر دو طرف شبهه نيست . پس : جايى براى جريان اصالة الحلّ در اطراف علم اجمالى وجود ندارد تا نوبت به تعارض برسد . به عبارت ديگر : وقتى شما اجمالا مىدانى كه يكى از اين دو ظرف خمر است و مشمول اجتنب عن الخمر مىشود هريك را كه مرتكب شوى احتمال عقاب دارد . دفع عقاب محتمل واجب است . دفع عقاب محتمل از باب مقدّمهء علميّه اجتناب از هر دو مشتبه است . بنابراين در اينجا شك در حليّت وجود ندارد تا خطاب كل شىء لك حلال در آن جارى شود . دومين پاسخ شيخ به اشكال مزبور چيست ؟ اين است كه : 1 - در اينجا پاى علم اجمالى در كار است و لذا قاعدهء اشتغال حاكم بر اصالة الحليّه است يعنى اصالة الحليّه از آن جائى است كه انسان شك بكند كه آيا اين شىء حلال است يا حرام . به عبارت ديگر علم اجمالى شكى نمىگذارد كه يكى از آن دو اناء خمر است و لذا تكليف را بر تو منجّز مىكند . 2 - وقتى تكليف بر تو منجّز باشد هريك را كه مرتكب شوى احتمال عقاب دارد . 3 - دفع عقاب محتمل واجب است . در دفع عقاب محتمل ، از باب مقدمهء علميّه اجتناب از هر دو طرف لازم است . بنابراين قاعدهء اشتغال و يا قاعدهء دفع عقاب محتمل ، حكومت دارد بر قاعدهء كل شىء لك حلال . مرادتان از اينكه حكومت دارد چيست ؟ يعنى نظر تفسيرى دارد و مىگويد :