الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

60

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

تلخيص المطالب به روش گفتگو جناب شيخ موضوع بحث در اينجا چيست ؟ شبهه موضوعيّه است كه در ميان علما فوق‌العاده مشهور است . چه مباحثى در اين شبهه مطرح است ؟ بحث اول در حرمت مخالفت قطعيه با موارد علم اجمالى است . بحث دوم در وجوب موافقت قطعيّه با موارد علم اجمالى است . به نظر شما حكم مخالفت قطعيّه چيست ؟ در مرتبهء اول حرام است ، بدين معنا كه شرب انائين مشتبهين هر دو حرام است . چرا ؟ زيرا مقتضى اين حرمت موجود و مانع آن مفقود است . چرا مقتضى موجود است ؟ زيرا دليلى كه حكم را روى اين موضوع آورده شامل اين فرد مردّد هم مىشود . به عبارت ديگر آيهء شريفه‌اى كه خمر را حرام مىداند شامل اين خمرى كه مردّد ميان دو ظرف است نيز مىشود . چرا آيهء شريفه شامل اين فرد مردّد هم مىشود ؟ زيرا اسامى الفاظ براى معانى واقعيّه وضع شده‌اند و نه براى معانى معلومه ، و لذا خمر يعنى خمر واقعى ، اعم از اينكه آن مايع مشتبه خارجى معلوم باشد و يا مظنون و يا مجهول . در نتيجه كلمهء خمر شامل خمر موجود بين الإناءين هم مىشود . اگر به فرض تنزل مراد از خمر ، خمر معلوم باشد چه ؟ باز هم اجتنب عن الخمر شامل خمر مردّد مىشود و لو علم مكلّف به آن بالاجمال باشد . چرا ؟ زيرا هم نيازى به علم تفصيلى ندارد و هم احدى قائل نشده كه اسامى الفاظ وضع شده‌اند براى معانى معلومه تفصيلا . اگر اسامى وضع شده بود براى معانى معلومه تفصيلا چه مىشد ؟ الخمر معلوم بالاجمال بايد واقعا حلال باشد ، چرا كه مراد از اجتنب عن الخمر مىشد . اجتنب عن الخمر المعلوم تفصيلا و حال آنكه احدى ملتزم به اين مطلب نيست . پس مقتضى موجود است يعنى خطاب اجتنب عن الخمر شامل خمر مردّد ميان دو ظرف هم مىشود .