تشريح المسائل ( * ) پنجمين آيه شريفه‌اى كه مستدلين در اثبات برائت در شبهات حكميّه بدان تمسّك نموده‌اند ، كدام آيه است ؟ فرازى از آيه چهل و دوم از سورهء مباركه انفال است كه مىفرمايد : لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ ترجمه : تا هلاك شود كسى كه هلاك مىشود از روى دليل ، و زنده بماند كسى كه زنده ماند ، از روى دليل . ( * ) كيفيت استدلالشان به آيه را بيان كنيد ؟ 1 - مىگويند : هلاكت و حيات در گرو بيّنه است . 2 - مفهوم آن اين است كه : قبل البيان و بيّنه هلاكتى در ميان نيست ؛ لذا در رابطه با استعمال دخانيات بيّنه‌اى نيست . پس در ارتكاب به آن هلاكتى در ميان نيست . ( * ) نظر شيخ در رابطهء با استدلال مذكور چيست ؟ آن را درست نمىداند و دلالت آيه شريفه را بر ثبوت برائت در شبهات تحريميّه رد مىكند . ( * ) دليل شيخ بر اين رديّه چيست ؟ دو احتمالى است كه در اين جمله وجود دارد : 1 - اينكه اگر غرض از هلاكت و حيات همان مردن و ماندن در اين دنيا باشد و منظور آيه اين باشد كه ما آيات را به شما نشان داديم تا پس از اين آنكه مىميرد و يا در جنگ كشته مىشود ، حجّت بر او تمام باشد و در قيامت عذرى براى قبول حقّ نداشته باشد و هكذا كسى كه مىماند . 2 - اينكه اگر غرض از هلاكت و حيات ، كفر و اسلام باشد ، معناى آيه اين مىشود كه : ما آيات خود را به شما نشان داديم تا پس از اين : الف ) آنكه كفر مىورزد از روى بيّنه باشد . يعنى : با اينكه حقّ را مىداند لجاجت مىكند . ب ) و آنكه اسلام را اختيار مىكند از روى بصيرت باشد و نه كوركورانه . و لذا آيهء شريفه مربوط به اعتقادات است و ربطى به باب احكام ندارد . پس آيه شريفه مثبت برائت در ما نحن فيه نخواهد بود . ( * ) حاصل مطلب در ( يرد على الكل : ان غاية . . . . . الخ ) چيست ؟ اين است كه حضرات اصوليين نمىتوانند به آياتى كه تا به اينجا روى آنها بحث شد در مقابل