ترجمه : [ ادامهء ادلهء حجيت خبر واحد از اقسام ظنون معتبره از ( مقصد دوم در ظن ) ] [ دليل دوم ] ( تمسّك به اخبار براى اثبات حجيّت خبر واحد ) و امّا در تمسّك به سنّت و حديث ، دسته‌اى از اخبار وجود دارد : از جمله اين احاديث ، احاديثى است كه در رابطهء با خبرين متعارضين ، حكم به اخذ ( حديثى مىكنند كه راوى آن ) اعدل و يا اصدق ( از ديگران ) است . و به مشهور ( در صورت نبود آن دو مرجح ) و به تخيير ( در صورت تساوى از جهات مربوطه ) . 1 - مثل : مقبوله عمر بن حنظله از آن جهت كه مىگويد : حكم صحيح آن است كه اعدل الحاكمين يا افقه و اصدق آنها در حديث حكم نموده است . مورد اين حديث اگرچه در حاكمين بوده ( و نه عادلين ) تا بتوان مستقيما به آن تمسّك نمود ، لكن ملاحظهء تمام حديث شهادت مىدهد به اينكه مراد در آن بيان مرجحى است كه در يكى از دو روايتى كه مستند و مدرك حاكمين است وجود دارد ( و به واسطهء آن حكم حاكمى كه برطبق آن حكم كرده است بر ديگرى مقدم مىشود ) . 2 - و مثل روايتى كه در كتاب عوالى اللئالى از مرحوم علّامه به طور مرفوعه تا زراره نقل شده كه ( در محضر امام گفت ) : از شما دو خبر و يا دو حديث متعارض به ما رسيده است ، به كدام يك از آن دو اخذ و عمل نمائيم . امام فرمودند : به آنچه در ميان يارانت مشهور است عمل كن و آنچه نادر القول است رها كن . زراره مىگويد : گفتم : اگر هر دو با هم مشهور بودند ، چه كنيم ؟ امام فرمود : به روايتى كه راوى آن نزد تو اعدل و اوثق است ، عمل نما . 3 - و مثل روايت ابن ابى الجهم از امام رضا كه مىگويد : محضر امام گفتم : دو مرد كه هر دو عندنا موثق هستند ، دو حديث مختلف براى ما نقل مىكنند ، كه ما نمىدانيم كداميك از آن دو حديث حق است . امام فرمودند : وقتى كه حق را نمىدانى به هريك كه عمل كنى ، در توسعه مىباشى . 4 - و مثل روايت حارث بن مغيره از امام صادق كه فرمودند : وقتى از يارانت حديثى شنيدى كه تمام ( ناقلين آن ) ثقه و مورد اطمينان بودند ، در عمل به آن در توسعه هستى ، تا اينكه حضرت قائم ( عج ) را ببينى . و غير از اين اخبار ( احاديث ديگرى وجود دارد كه در تمام آنها ، مضمون فوق ، يعنى : ترجيح و در صورت عدم مرجح ، اخذ به تخيير وجود دارد .