الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

48

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

تشريح المسائل * حاصل اشكال دوم بر مدّعاى شيخ طوسى چيست ؟ اين است كه چگونه بر حجيّت خبر واحد ادّعاى اجماع مىكنيد ، و حال آنكه مشايخ شما در مباحثه با علماى سنى مىگفتند : هذا خبر واحد ، و نحن لا نعمل به . تا آنجا كه : ابن قبه تعبد به آن را عقلا و سيد و اتباعش شرعا جايز نمىدانستند و مىگفتند دليلى بر وقوع آن در دست نداريم ، علاوه بر اينكه در حجيّت خبر واحد ، احدى از طائفهء شيعه كتابى يا مقاله‌اى ننوشته و راجع به آن بحثى را مطرح نكرده است . * پاسخ شيخ طوسى به اشكال مذكور چيست ؟ اولا : شيوهء طائفهء شيعه در برابر علماء سنّى و اخبار منقول از راويان فاسق ، از روى تقيّه بوده است . ثانيا : اين‌ها خود به خبر واحد عمل نموده و احدى از آنها بر ديگرى اعتراض نمىنموده كه هذا خبر واحد ، مگر آنجا كه دليل قطعى بر خلاف آن در دست داشته‌اند . ثالثا : به فرض كه برخى از علماء شيعه هم مخالف عمل به خبر واحد بوده باشند ، لكن مخالفت آنها مضر به حال اجماع نمىباشد ، چرا كه مىدانيم آنان امام معصوم نيستند تا مخالفتشان مضرّ به اجماع باشد . رابعا : اجماعى كه كاشف از قول معصوم است ، داراى حجيّت است ، چرا كه سهو و نسيان و غلط در آن راه ندارد .