الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )
53
رسائل شيخ انصارى ( فارسى )
صادر نشده است . 2 - اخبارى كه منطوقشان اين است كه : تأييد و تصديق خبر مخالف با قرآن جايز نيست . لكن هر دو دسته ، از مورد بحث ما بيرون بوده و ربطى به خبر واحدى كه سخن در آن است ، ندارد . * وجه خروج طائفه اول اين اخبار از ما نحن فيه چيست ؟ احتمالا مورد اين اخبار ، احاديثى است كه راجع به اصول دين بوده و در زمان خود ائمه نيز بازار گرمى داشتهاند و ربطى به خبر واحد ندارند . فى المثل : رواياتى پيرامون فضيلت ائمه جعل گرديده و در مورد عظمت آنها تا سرحد غلو پيش رفتهاند ، و حال آنكه چنين رواياتى خلاف نص قرآنند ، چرا كه ائمه هم بندگان خدا بوده و قابل پرستش نيستند و يا رواياتى مبنى بر جبر و مجبور بودن بشر و عدم اراده و اختيار مىباشد ، كه نتايج فجيع و سخيفى از آن مىگرفتند . فى المثل اينكه : شمر و يزيد ( لعنة اللّه عليهما ) در شهيد كردن امام از خود اراده و اختيارى نداشته و خدا به دست آنها اين كار را كرده است و لذا اينها نبايد مؤاخذه و مجازات شوند . و يا رواياتى بر رد عصمت انبياء و ائمه ، رد علم غيب امام و يا رد معاد جسمانى و يا مثل و ند و ضد قرار دادن براى خداوند جعل مىكردند . حال : اولا : منطوق اخبار دسته اول اين است كه : چنين احاديثى كه در اصول دين بر خلاف آيات و سنن نبوى است از ما صادر نشده است و باطلاند . ثانيا : بحث ما در فروع است و حال آنكه اينگونه احاديث در اصول و اعتقادات است پس : اين گونه روايات علاوه بر اينكه فراوانند جاى آنهمه سروصدا و هياهو را نيز دارند . البته محمّدون كتب حديثى را از اين گونه روايات تنقيح و پاكسازى كردهاند و در كتب شيعه چنين اخبارى وجود ندارد . * وجه خروج طائفه دوم از اين اخبار از مورد بحث ما ( يعنى حجيت خبر واحد ) چيست ؟ اين است كه : حمل اين دسته از اخبار بر سه وجه ممكن است كه در هر سه حمل مورد آنها از محل بحث خارج است : 1 - وجه اولى كه اخبار دستهء اول را برآن حمل نموديم ، اين اخبار را نيز برآن حمل نموده بگوئيم : منظور اين دسته از اخبار اين است كه : اگر احاديثى مربوط به اصول دين وارد شد و به سمع شما رسيد