الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

110

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

ترجمه : ( اشكال دوم بر استدلال به آيهء نبأ در حجّيت خبر واحد ) و از جمله اشكالات مزبور اين است كه : مفهوم آيهء ( نبأ ) اگر بر حجيّت خبر عادل دلالت كند ، بر حجّت بودن اجماعى كه سيد مرتضى و پيروان او از آن بر عدم حجيّت خبر واحد خبر داده‌اند ، دلالت خواهد كرد . زيرا كه ايشان ( مرحوم سيد و پيروان او همگى ) عادل بوده و خبر داده‌اند از حكم امام بر عدم حجيّت خبر واحد . ( پاسخ شيخ به اشكال مزبور ) فساد اين ايراد روشن‌تر از اين است كه بيان گردد ، زيرا بعد از چشم‌پوشى و صرف‌نظر از آنچه در عدم شمول آيهء نبأ نسبت به اجماع منقول و همچنين بعد از چشم‌پوشى از اينكه خبر مرحوم سيد و پيروانش ( از اجماع يادشده ) معارض با اخبار شيخ است ( در اجماعى كه از آن خبر داده ) دخول اين خبر سيد ( از اجماع مذكور ) در تحت آيه غيرممكن است . امّا : اولا : به خاطر اينكه دخول ( اين خبر در تحت آيه ) ، مستلزم خروج آن است ، زيرا كه آن ( خبر ) از مصاديق خبر عادل است ( و لذا اگر مضمون اين خبر سيد را با آيهء نبأ حجت كنيم ، همهء اخبار واحد از جمله خبر خود سيد از درجهء اعتبار ساقط مىشود ) در نتيجه دخول آن در تحت آيه غيرممكن است . ( يك ادّعا و دفع آن ) و ادعاى اينكه ( خبر سيد مبنى بر عدم حجيّت خبر صادر از عادل ) شامل خودش نمىشود . ( بنابراين تمام اخبار واحد جز خبر وى از درجهء اعتبار ساقط مىشود و بدين گونه دفع مىشود كه : اگرچه اين خبر شامل خودش نمىشود چه آنكه دلالتش بر اين معنا قاصر بوده و لفظ خبر كوتاه‌تر است از اينكه خودش را دربر بگيرد ، لكن درعين‌حال حكم به عدم اعتبار و سلب حجيّت ، اين فرد از خبر واحد را نيز دربر مىگيرد . و به دليل علم به عدم خصوصيّت در اين فرد به خصوص در ميان افراد خبر كه موجب خروج آن از حكم مذكور مىگردد . ازاين‌رو اگر از مرحوم سيد سؤال كنيم ، اجماعى را كه شما ادّعا نموديد اگر به واسطهء خبر