الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

108

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

مساوى بر عام وارد شده و سهمى از عام را به خود اختصاص مىدهند . بنابراين بايد عام را با هريك از مخصصات در يك عرض نسبت‌سنجى نمود حال ما نحن فيه از اين قبيل است . يعنى يك عام داريم كه عموم آيات ناهيه است و سه دليل خاص داريم كه عبارتند از : 1 - دليل حجت بيّنه 2 - دليل حجيت فتوا 3 - دليل حجيّت خبر واحد كه همين دليل حجيت خبر واحد ، مفهوم آيهء نبأ مىباشد در چنين موردى . * مراد از مطلب فوق چيست ؟ اين است كه : ما عقلا و شرعا نمىتوانيم عموم آيهء نبأ را با دليل خاص 1 و 2 نسبت‌سنجى و محاسبه كنيم و سپس عام بعد از تخصيص را با دليل خاص سوم ( مفهوم آيهء نبأ ) مورد سنجش قرار دهيم . و لذا هر سه دليل خاص در عرض هم بوده و هر سه به طور مساوى بر عام وارد شده و عام را تخصيص مىزنند در نتيجه عام مورد نظر سه مخصص پيدا مىكند كه نسبت ميان آنها عموم و خصوص من وجه نيست ، بلكه عموم و خصوص مطلق است . به عبارت ديگر : ادلهء سه‌گانه مزبور را به منزلهء يك مخصّص قرار داده و آيات ناهيه را يك بار به وسيلهء مجموع آنها تخصيص مىزنيم نتيجه اين تخصيص ، حجيت خبر غير علمى عادل است كه مطلوب مستدل ثابت مىشود . به عبارت ديگر : خاص و لو مفهومى باشد بر عام و لو منطوقى باشد مقدم است و لذا اشكال اول وارد نيست .