ترجمه : دومين اشكال محقق كاظمى به خودش پس ايراد گرفت ، به اينكه مدار در حجيت اجماع بر فرمودهء معصوم ( ع ) است ، پس ملاك و اعتبار اخبار بر فرمودهء معصوم است ( و نه بر اتفاق علما ) و مخبر ( در اخبار خودش از آن ) به حس رجوع نمىكند . پس پاسخ داده است از آن ( ايراد ) به اينكه : اولا : اگرچه مدار حجيت فرمودهء معصوم ( ع ) است لكن بر هركسى معلوم است كه اين اتفاق علما مستلزم مقالهء معصوم ( ع ) است ، به نحوى كه نفس اخبار از اتفاق الكل كافى بوده و نيازى به نقل و اخبار مقالهء معصوم نمىباشد و غرض از نقل اجماع اخبار از ثبوت اتفاق علما است كه امر محسوس مىباشد . بنابراين : به خاطر اعتبار خبر ناقل به دليل وثاقت و عدالت او و رجوعش در اخبار از ثبوت اتفاق به امر محسوس ، اتفاق مزبور معلوم ( و به مرحله ثبوت مىرسد ) . و وقتى اين امر ثابت شد ، اين ثبوت كاشف از مقالهء معصوم است چرا كه تلازم ميان ثبوت اتفاق و مقالهء امام براى هركسى روشن و معلوم است . ثانيا : بازگشت ناقل در حكايتش از اجماع به نقل مقالهء معصوم به دليل بازگشت او در آن مورد به امر حسى است ، به اعتبار اينكه اتفاق علما از آثار مقالهء معصوم است . و در اين اعتبار ، اختلافى وجود ندارد ، چنان‌كه در اخبار به ايمان و فسق و شجاعت و كرم و غير اين صفات از ملكات ديگر ، مخبر به امور حسى كه از آثار اين صفات است مراجعه نموده و پس از ادراك و مشاهده آنها چنين خبر مىدهد و هرگز در مقام اخبار به عقليات محض مراجعه نمىكنند ؛ زيرا اين قبيل امور مورد اعتماد واقع نمىشوند اگرچه هزار شخص موثق به آن خبر دهند ، مگر آنكه همان دركى كه عدول نسبت به آنها پيدا كرده‌اند ديگران نيز پيدا نمايند .