* مراد از عبارت ( الّا انّ مستند علم الحاكى . . . ) چيست ؟ اين است كه : هركسى كه اجماع را نقل مىكند و مدعى است كه به رأى امام ( ع ) علم و يقين دارد ، مستندش يكى از امور مذكور است . * مراد از عبارت ( احدها الحس : كما اذا سمع . . . ) چيست ؟ بررسى و محاسبه راه حس است و آن عبارت است از اينكه : شخص متتبع و محصل اجماع كه ناقل اجماع است ، خودش حكم شرعى را از امام شنيده است ، لكن در ميان جماعتى كه يقين دارد يكى از آنها امام بوده است ، او بشخصه امام را نشناخته است و لذا به دنبال اين يقين است كه ادعاى اجماع مىكند . نكته : چنين اجماعى را تضمنى يا دخولى مىنامند . * مراد از عبارت ( و هذا فى غاية القلّة . . . ) چيست ؟ نظر جناب شيخ است مبنى بر اينكه : اين شيوه داراى ارزش است لكن در زمان غيبت بسيار كم است ، بلكه نادر افرادى چون مقدس اردبيلى هستند كه در شرفيابى به محضر امام ( ع ) مسائلى را از حضرت آموخته‌اند و سپس ادعاى اجماع نموده‌اند ، كه نمىتوان آن را اجماع دخولى ناميد . پس اجماع دخولى تنها به درد زمان حضور امام ( ع ) مىخورد كه مردم در مجالس شركت مىنموده و با آنها حشر و نشر داشته و واردشونده در مجلس در ميان جمع نظرات نظر امام را شنيده است بدون اينكه خودش امام را شناخته باشد كه اين هم فرض نادرى است . * آيا فرض مذكور در زمان غيبت ممكن است ؟ خير ، زيرا امام به حسب ظاهر غايب‌اند و بناى حضور در مجالس عمومى و حشر و نشر با آنها را و لو به صورت ناشناس ندارد ، تا اينكه كسى يقين به دخول امام در ميان مجمعين حاصل كند . * آيا كسى از مدعيان اجماع دخولى تاكنون چنين ادعايى نموده است ؟ خير شيخ مفيد ، سيد مرتضى و . . . كه مدعيان اجماع دخولىاند چنين ادعائى نكرده‌اند . * مراد از عبارت ( و لذا صرّح الشيخ فى العدّة . . . ) چيست ؟ اعتراف شيخ طوسى است به اينكه : اگر قاعده لطف را نپذيريم ، راهى براى دست‌يابى و كشف قول معصوم ( ع ) نداريم . * مراد از عبارت ( الثانى : قاعدة اللطف على ما ذكره الشيخ فى العدّة . . . ) چيست ؟ بيان ادعاى شيخ طوسى و برخى ديگر است مبنى بر اينكه : تنها راه كشف قول امام از طريق اجماع فقها عبارت است از قاعدهء لطف .