كلام صاحب معالم و از اين وجه ( در تسامح و تدليس نبودن ادعاى اجماع در كلام اصحاب ) اشكالى كه بر كلام صاحب معالم وارد است روشن مىشود ، چرا كه بعد از اينكه فرمود : حجيت اجماع به خاطر شمولش بر قول معصوم است و به كلام محقق استشهاد و آن را نيكو دانست ، گفت : شگفتا از غافل بودن جمعى از علماى اصحاب از اين اصل و سهل‌انگارى آنها در هنگام نيازشان به آن ( اجماع ) در مسائل فقهيّه ، حتى در طىّ اين ادعاها اجماع را اتفاق برخى از علما دانسته و بدين ترتيب از معناى اصطلاحى آن عدول نموده‌اند بدون اينكه قرينهء آشكارى در كلامشان بياورند و حال آنكه هيچ دليلى بر حجيت اتفاق مزبور ندارند و لكن آن را به جاى حجّت نقل كرده‌اند . پاسخ شيخ در مقام اشكال بر كلام مذكور قبلا دانستى كه تساهل و تسامح علماى اصحاب به جا بوده ، چرا كه مرادشان از اطلاق اجماع نقل حجت است و مناط حجيت اجماع در اتفاق منقول از اصحاب وجود دارد و از اتفاق مزبور به لفظ اجماع تعبير كرده‌اند ، زيرا انگيزه آنها بر اين تعبير ، تحفظ نمودن و رعايت عدم خروج از عناوين چهارگانه است و لذا اشكال قابل توجهى به علماى اصحاب وارد نيست .