ترجمه : حكم استمرار جهل و بقاء حكم ظاهرى اگر اين حكم ظاهرى ( مرخّص بودن جاهل در ترك نماز ظهر تا پايان وقت آن ) ادامه داشت و جهل او بر طرف نشد ، واجب است كه اين حكم ظاهرى به چيزهايى كه در اوّل وقت انجام داده ، همان تكليف واقعى باشد كه مشتمل بر مصلحتى است كه به واسطه آن ، آنچه از مصلحت ظهر به خاطر استمرار حكم ظاهرى فوت شد ، تدارك و جبران شود تا امر به سلوك اماره و تعبد به آن موجب تفويت واجب واقعى بر مكلّف ، در فرض تمكّن از تحصيل واقع از طريق علمى نشود . حكم عدم استمرار حكم ظاهرى و اگر جهل مكلّف ( تا پايان زمان واجب ) استمرار نيافت ، بلكه قبل از گذشتن وقت واجب ( مثلا : نماز ظهر ) به وجوب نماز ظهر عالم شد ، حكم به وجوب عمل طبق اماره‌اى كه بر وجوب نماز جمعه دلالت دارد باطل مىشود و عمل كردن برطبق عدم وجوب عمل در واقع و نفس الامر واجب مىشود ، زيرا فرض حادث نشدن وجوب واقعى و نفس الامرى توسط اماره است و تنها تا زمانى كه اماره وجوب باقى است بايد برطبق آن اماره عمل كند . پس اگر به واسطهء انكشاف وجوب واقعى ظهر و عدم وجوب جمعه اماره ساقط شد ، ترتيب دادن امورى كه كبراى قياس مشتمل بر صغراى معلوم واجب است يعنى : وجوب انجام ظهر و نقص آثار وجوب نماز جمعه ، مگر آثارى كه فوت شده و زمانشان سپرى گشته و قابل نقض نيستند و لكن گفته شد كه مفسدهء امور فوت شده به وسيلهء مصلحتى كه در حكم ظاهرى است تدارك و جبران مىشود .